Kategori arşivi: Osmanlıca Türkçe Sözlük

Kaltaban Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça-kaltebân

– Namusu olmayan, kavat, pezevenk, derare, deyyus, yalancı

Cümle içinde kullanımı: “Böylesi kaltaban herifleri ibreti alem için ülkeden sürüp, aç biilaç süründüreceksin.”

İştirakıyyun Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

– Sosyalizm yandaşı olan topluluk

– Osmanlı devletinde II. Meşrutiyet sonrasında sosyalizm, komünist ve ortakçılık akımlarının içeren kavram

Cümle içinde kullanımı:” Kurtuluş savaşı sırasında kurulan Halk İştirakiyun Fırkası, Anadolu’nun  birçok yerinde yaptıkları komünist çalışmalarla adından söz ettirmiştir. “

İştiyakname Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça-iştîyak, Farsça-nâme

– Özlem duygusunu anlatmak için yazılan mektup veya yazı

Cümle içinde kullanımı: “Eskiden aşıklar birbirlerine duydukları hasreti iştiyak-name yazarak birbirlerine kelimeler aracılığıyla yakınlaşırdı.

İtabname Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça- itâb, Farsça-nâme

– Bir kişiyi kınama, azarlama ve paylama amacıyla kaleme alınan mektup veya eser

Cümle içinde kullanımı:“Namık Kemal’in eseri olan Tahrib-i Harabat, Ziya Paşa’nın Harabat adlı eserine yönelik itabname özelliği taşımaktadır. ”

 

İşret-name Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça-işret, Farsça-nâme

– Üzüm ve meyvelerden yapılan şarapların, içkilerin özelliklerinin bulunduğu eserler

Cümle içinde kullanımı: “Edebiyatımızda yer alan sakinamelerin özellikleri İşret-namelerle benzerlik gösteren eserlerdir. “

Et Meydanı Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Osmanlı devletinde Yeniçeri ocağının kışlasının bulunduğu, yeniçeri askerlerinin Seğirtme oynadıkları meydan

– Yeniçeri ocağının kazan kaldırarak gösterilerde bulunduğu Aksaray’da yer alan meydan

Cümle içinde kullanımı: “Yeniçerilerin toplandığı Et Meydanında barutun imal edildiği baruthane de bulunurdu. “

Etrak Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Türk soyundan kişiler,  Anadolu Türkleri

Cümle içinde kullanımı: “Etrak köküne mensup olan Osmanlı imparatorluğu devrinin en şaşalı dönemini Fatih Sultan Mehmed zamanında yaşamıştır.”

Eşkal-i Nazm Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça-tamlama

– Nazım biçimleri, şekilleri

Cümle içinde kullanımı: “Halk şiirinde hece ölçüsüyle yazılan eşkâl-i nazm örnekleri de bulunmaktadır.”

Eşvak Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Yoğun arzular, şiddetli tutkular, şevkler

– Anat

– Kemik uzaması hastalığı

Cümle içinde kullanımı: “Şair ağdalı bir dille yare olan eşvakını en yoğun şekilde anlatmayı başarmış.”