Kelime Kökeni: Arapça
– Düzenbaz, oyuncu, hilekar, hilebaz, hileci
Cümle içinde kullanımı: “Seviyorum alıcam diye direttiğin kız kasaboğlu soyundan geliyor oğul, elindeki avucundakini alırlar ruhun duymaz!”
Kategori arşivi: Osmanlıca Türkçe Sözlük
Karnen Bade Karnin Nedir?
Kelime Kökeni: Arapça-zarf
– Çağdan çağa, asırdan asıra, yüzyıldan yüzyıla
Cümle içinde kullanımı: “Osmanlı devletinde kurulan vakıflar, vakıfnameler de yer alan karnen ba’de karnin şartlarıyla gelecek nesle koşullarını aktarırdı. “
Karhaneci Nedir?
Kelime Kökeni: Farsça
– Genelevi yöneten kişi, kerhane işleten kimse, umumhane sahibi
– Namussuz, pezevenk
– Sövgü sözü
– Namus karşıtı
Cümle içinde kullanımı: “Aşağı mahallede umumhane sahibi olan kârkâneci Hüsam’ı bu kahveye almanızı zinhar yasaklıyor. “
Karaçeri Nedir?
Kelime Kökeni: Arapça
– Başıbozuk asker, savaş sırasında orduya katılan gönüllü er, sivil savaşçı
– Düzenli eğitim almadan acilen devşirilerek asker yapılan kimse
Cümle içinde kullanımı: “Sakarya muharebesine katılan karaçeriler vatan evladı olduklarını kurşunlara bağırlarını gererek gösterdiler. “
Kalenderan Nedir?
Kelime Kökeni: Farsça-kalender çoğul biçimi
– Dünya işlerini bir yana bırakarak kendince başı boş dolanan (kimse), derviş, ehlidil, gönül eri
– Her şeyi boş gören kendi halince dolanan (kimse)
– Gösterişten uzakta sade bir hayat sürdüren alçakgönüllü kimse, rint
Cümle içinde kullanımı:” Eskinin gaddar bir o kadar cabbar ağası şimdilerde el boş gözü yaşlı dolanan kalenderâna döndü. “
Kalb Akça Nedir?
Kelime Kökeni: Arapça
– Yasal olmayan yollarla basılan para, sahte para, sahte metal veya kağıt para, düzmece para
– Sağ akça karşıtı
– Taklit gümüş para
Cümle içinde kullanımı: “Halk arasında dolanan kalb akçaların faili bulunursa ömür boyu hapse atacaklar. “
Kaim-makam Nedir?
Kelime Kökeni: Arapça
– Birinin bıraktığı görevi devralarak devam eden kimse
– Yarbay
– Kaza kaymakamı, Kaymakam
– Osmanlı devletinde binbaşı ile miralay arasında yer alan rütbe
Cümle içinde kullanımı: “Diyarbekir’e yeni atanan kaim-makâm eskisini aratmayacak iyi ve nüfuslu biridir. “
Kahrüba Nedir?
Kelime Kökeni: Farsça
– Saman kapan, Kehribar, kılkoparan
Cümle içinde kullanımı: “Pinus succinifera ağacının fosilleşerek reçinesinden meydana gelen kahrübâ, zehirlenmelere karşı yararlıdır. “
Kahriyyat Nedir?
Kelime Kökeni: Arapça-kahrı çoğul biçimi
– Zorlama, zor kullanarak bir iş yaptırma, cebir, icbar, cebretmek
– Güç, kudret, erk, iktidar
Cümle içinde kullanımı: “Meşk ile mutlu olalım diye sevdama kahriyyât eylemem, sevda çiçeği kaba kuvvetle açmaz.”
Kadı Zindanı Nedir?
Kelime Kökeni: Arapça
– Şer’î mahkemelerinin bünyesinde bulunan ceza evi, mapushane
Cümle içinde kullanımı: “Halkın içinde anlaşmazlık çıkaran, hırsızlık eden ve etrafa zarar verenler kadı zindânlarına atılırdı. “