Kategori arşivi: Osmanlıca Türkçe Sözlük

Himemât Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Himmetler, gayretler, çalışmalar, emekler

Cümle içinde kullanımı: “Allah tüm bu himemâtını görüyor yavrucuğum mükafatını elbet bir gün alacaksın. “

Hızırilyâs Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

– Her yılın 6 Mayıs gününe denk gelen ve Hızır ile İlyas’ın bir araya geldiğine inanılarak kutlanan bayram

– Hıdrellez

– Rumi takvime göre Nisan ayının 23. günü

Cümle içinde kullanımı: “Hızırilyâs Anadolu, Orta Asya ve Ortadoğu’da kutlanan, mevsime özel bayramlardan biridir. “

Yeynilik Nedir?

– Hafiflik, hiffet, ağır olmama durumu

– Hoppalık, hoppaca davranışlar

– Hasta olan kişinin üzüntüsünü gidermek için yapılan davranış veya söylenen sözler

Cümle içinde kullanımı: “Mahallenin diline yeynilik yaptığı için düştü, kimse kabahati başkasında aramasın.”

 

Hıffet Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Yeynilik, basitlik, davranışlarda hafiflik, sadelik, hafif olma durumu

– Ağırlık karşıtı

Cümle içinde kullanımı: “Tüy kadar narin, bir yaprak kadar hıffet olan beyaz elini alnıma kondurdu. “

Hıbret Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

– Bir konu yada şey hakkında edinilmiş bilgi ve tecrübe, deneyim

Cümle içinde kullanımı: “Hayat boyunca azmederek göstereceğin sabır sonunda uzmalaşak, hıbret sahibi birine dönüşeceksin. “

Hem-meşreb Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça-hem+Arapça-meşreb

– Kafadar, huyu suyu bir, aynı meşrepte olan, kafa dengi, kafadaş

Cümle içinde kullanımı:“Hem-meşreb arkadaşlar edindiğinde can sıkıntı nedir bilmeyeceksin o yüzden okulunu sevmeye başlamanı öneririm.”

Hem-kâse Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça-sıfat 

– İçki arkadaşı, kaseleri bir olan, kadeh arkadaşı, çanak arkadaşı

Cümle içinde kullanımı: “Ne yer ne içer bilmem, meyhaneden ahbaplık yaptığım hem-kâse olduğum bir zattır sadece.”

 

Hem-âgûş Nedir?

Kelime Kökenli: Farsça-sıfat

– Sarmaş dolaş, kucak kucağa, kulamış biçimde, birbirine sarılıp kucaklaşma

Cümle içinde kullanımı: “Unutulur mu, hem-âgûş olduğumuz mutluluk dolu anlar. İnsan kalbi sevdiğini bir çırpıda yok sayar mı?”

Hem-âheng Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça

– Uygun, denk, mütenasip, nitelik yönünden eşit

Cümle içinde kullanımı: “Korkudan uyanıp özlemle bir olan hem-âheng hislerin tesiriyle titriyordum. “

Heft-ahter Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça-heft+ahter 

– Yedi seyyare, yedi gezegen, yedi planet

(Utarit, Zühre, Merih, Müşteri, Zuhal, Güneş, Ay)

Cümle içinde kullanımı: “Astronomiyle ilgilenen ulemalar mektepte heft-ahter ile ilgili araştırmalar yaparlardı. “