Kategori arşivi: Osmanlıca Türkçe Sözlük

İfrat-ı His Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça-tamlama

– Aşırı duygu, çok duygusal, taşkın his

Cümle içinde kullanımı: “Hekimlik alanında uzmanlaşmak istiyorsan evvelce ifrât-ı hislerini kontrol etmen lüzum gelir. “

İfa-yı Vazife Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça-tamlama

– Verilen görevi yerine getirme, vazifesini yapma, üstüne düşen işi yapma

Cümle içinde kullanımı:“Herkes üstüne düşeni ifa-yı vazîfe eylese ortalıkta ne karmaşa kalır ne de gecikme!”

Idiyye Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Divan edebiyatı şairleri tarafından bayramla ilgili olarak kaleme alınan manzume ve kaside

– Bayramla alakalı, bayramla ilgili, bayrama özgü

– Bayramda verilen bahşiş, bayram parası, bayramlık

Cümle içinde kullanımı: “Büyük ninelerimiz beyaz mendillerin içine koydukları îdiyyelerle bizi sevindirir, bayramı dört gözle beklememizi sağlarlardı. “

İcmaliyye Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Toplu olarak, kısaca, kısa ve özlü, toplu, bütününü içine alan

Cümle içinde kullanımı: “Konuşmamamı icmâliyye edecek olursam, işin aslı mantık ve kalbin ortak olmadığı sürece başarısız olacağımızdır. “

İclad Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Zorlamak, mecbur etmek, boyun eğirmeye çalışmak

– Kırağı düşmek

Cümle içinde kullanımı: “Borçlarını ödemek karşılığında iclâd ederek genç kızı kendisiyle evlenmeye zorluyor. “

İcazen Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça-zarf

– Sözü kısa tutarak, icazlı olarak, karşı çıkılmasına engel olarak

Cümle içinde kullanımı:” İcâzen bağırışları hepimizin sesini bıçak gibi kestirip attı. “

İbsarî Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Görme ve bakma ile alakalı olan

Cümle içinde kullanımı: “Elalemden duyduklarına itibar etmek yerine ibsarî yeteneğinle hareket etmen doğruyu bulmanı kolaylaştırır.”

Iztıbâ Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Hac ibadetini yerine getirirken ihrama sarınma

– İhram elbisesinin üst kısmı olan ridâyı sağ omzunun altından geçirip sol omuza atmak

Cümle içinde kullanımı: “Hanefî mezhebine tabii olan kimseler umre esnasında ihramlarını ıztıbâ etmek bir sünnettir, bu yüzden sağ omuz ve kolları açık kalır. ”

 

Elifi görse mertek sanır Nedir?

Deyim

– Okuma yazması olmayan cahil kimseler için Anadolu’da söylenen bir sözdür. Cahil bilmez uydurur manasına gelmektedir.

Cümle içinde kullanımı:”İlahiyat okumuş birine danışmak yerine mahallenin dedikoducusuna mı soruyorsun, o Elif’i görse mertek sanır anca.”

Itam-ı Muhtacîn Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça 

– Yoksulları doyurma, fakirleri yedirip içirme, ihtiyaç sahiplerinin açlığını giderme

Cümle içinde kullanımı: “It’am-ı muhtacîn özverisiyle ramazan ayında sürekli yemekli mevlidi şerif düzenler. “