Kategori arşivi: Osmanlıca Türkçe Sözlük

Abanlamak Nedir?

– Adım adım ölçmek, adımla ölçmek, adımlamak

– Emekleyerek yürümeye başlamak

Cümle içinde kullanımı: “İstanbul’un tüm arka sokaklarını abanlayarak ölçmeye kalktım, biliyorum deli saçma şeyler benim ihtisas alanım.”

Abamak Nedir?

Kelime Kökeni: Türkçe

– Muhalefet etmek, menetmek, engellemek, alıkoymak, dayatmak, karşı çıkmak

– Giyilecek bir kıyafeti omza atmak

– Bir şeyi zorla vermek, çirkin kızı veya kötü bir malı zorla birine yamamak, satmak

Cümle içinde kullanımı: “Aile işimizin en zor ve bıktırıcı olan muhasebe kısmını bana abaladılar.”

 

Abalı Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça Türkçe

– Abası olan, aba giyinmiş kimse

– Himayesiz, fakir, yoksul kimse, fakir köylü, fukara

– Zengin karşıtı

Cümle içinde kullanımı: “Dış görünüşüne bakınca abalı olduğu belli olsa da yüreği bir hükümdar kadar alçak gönüllü ve zengindir. “

Abadı Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça

– Hindistan Devlet-âbâd şehrinde üretilen bir tür kıymetli yazı kağıdı

– Şenlik, bayındırlık, mamurluk, ümran, imar

Cümle içinde kullanımı: ” Abadî ilan edilen topraklardan hak iddia edemezsiniz beyefendi. “

Abad Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

– Ebetler, sonu olmayan gelecekler, ebediyet, sonsuzluk

Kelime Kökeni: Farsça

– Bakımlı, şen

– Ovalık yer, imar edilmiş mamur

– Harab karşıtı

Cümle içinde kullanımı: ” Âbâd olarak hazineye geçen yerler devlet kontrolünde ekilip biçilecek.”

Aba Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

– Büyük kız kardeş, abla

– Osmanlı sarayında görev yapan yaşlı kalfa veya hizmetli

– Yünden dokunan bir tür kaba kalın kumaş

– Bu kumaştan yapılmış üstlük

– Dervişliğin simgesi olan önü açık hırka

Ab u tab Nedir?

Kelime Kökeni: Ad

– İbrik

– Süs ve ziynet eşyası

– Güzellik, tazelik, parlaklık,

– Adet, yol, tarz, görenek

– Ağustos ayı, yılın sekizinci ayı

Cümle içinde kullanımı: “Âb u tâb ayında gelen bolluk ve bereket köyümüzü şenlendirdi.”

Ab u gil Nedir?

Kelime Kökeni: Ad

– Su ve toprak, toprak ve denizler

– Dünya, yeryüzü

– Fani olan beden

Cümle içinde kullanımı: “Eyleye dur gönlünü, âb u gil geçici ahiret kalıcı!”

Ab u dane Nedir?

Kelime Kökeni: Ad

– Kısmet, rızk, azık

– Su ve buğday

– Su ve habbe

– Su ve ekmeksu e

Tasavvuf: Bir hırka bir lokma

Cümle içinde kullanımı: “Üç günlük dünyamızda âb u dâne’ye rıza gösterip bir hırka bir lokma ile yaşamanın sırrına nail olalım.”

Ab-ı Zer Nedir?

Kelime Kökeni: Farsça-ad

– Sayran suyu, altın suyu

–  Altın renkli şarap, sarı renkteki şarap

– Toz halinde öğütülüp zamk ile suda eritilen ve yaldızlama da kullanılan altın varak

Cümle içinde kullanımı: “Hekimler âb-ı zer içmenin mideye iyi geldiğini söylemişti.”