Yanıkta ilk yardımın temel amacı yanığı soğutmak ve daha fazla doku hasarını önlemektir.
🔥 İlk olarak
- Yanma kaynağından uzaklaş.
- Yanığı serin akan su altında yaklaşık 20 dakika soğut. Mümkün olduğunca erken yapmak faydalıdır.
- Yüzük, saat, bilezik gibi sıkı eşyaları şişlik başlamadan çıkar. Ancak cilde yapışmış kıyafeti çekme.
- Yanık bölgesini temiz, yapışmayan bir örtüyle gevşekçe kapat.
- Kişiyi sıcak tut; geniş yanıklarda vücudun diğer bölgeleri üşüyebilir.
🚫 Kesinlikle yapma
- 🧊 Buz koyma. Ek doku hasarına neden olabilir.
- 🧴 Diş macunu, yoğurt, yağ, krem veya benzeri maddeler sürme.
- 💧 Kabarcıkları patlatma.
- 👕 Cilde yapışmış kıyafeti çekme.
⚠️ Ne zaman acil yardım?
112’yi ara veya acil tıbbi değerlendirme al:
- Yanık çok geniş veya derinse
- Yüz, göz, el, ayak, eklem veya genital bölgedeyse
- Elektrik veya kimyasal kaynaklıysa
- Duman/yangın nedeniyle nefes alma sorunu varsa
- Deri beyaz, siyah, kömürleşmiş veya hissiz görünüyorsa
- Bebek, çocuk veya yaşlı bir kişide ciddi yanık varsa
Kimyasal yanıkta maddeyi güvenli şekilde uzaklaştırıp bölgeyi bol suyla uzun süre yıkamak gerekir; kuru kimyasal varsa önce güvenli biçimde uzaklaştırılması gerekebilir.
En önemli üçlü: Kaynağı uzaklaştır → 20 dakika serin akan su → temiz ve yapışmayan şekilde ört.