Bir işletmede paranın nereye gittiğini anlamanın en iyi yolu, tüm para giriş ve çıkışlarını düzenli olarak sınıflandırıp takip etmektir. Sadece banka bakiyesine bakmak yeterli değildir.
💰 1. Tüm para çıkışlarını listeleyin
Son 3–6 aylık banka ve kasa hareketlerini çıkarın. Her harcamayı bir kategoriye koyun:
- Personel
- Kira
- Vergi ve SGK
- Hammadde/ürün
- Tedarikçiler
- Reklam ve pazarlama
- Kargo/lojistik
- Elektrik, su, internet
- Yazılım ve abonelikler
- Banka/ödeme komisyonları
- Araç ve ulaşım
- Kredi/faiz
- Küçük ve çeşitli giderler
📊 2. En büyük giderleri bulun
Her kategorinin toplamını hesaplayın.
Örneğin:
| Gider | Aylık |
|---|---|
| Personel | 180.000 TL |
| Hammadde | 120.000 TL |
| Kira | 40.000 TL |
| Reklam | 35.000 TL |
| Kargo | 25.000 TL |
| Diğer | 20.000 TL |
Burada işletmenin parasının en büyük kısmının personel ve hammaddeye gittiği hemen görülür.
🔄 3. Sabit ve değişken giderleri ayırın
Sabit gider: Satış olmasa da büyük ölçüde devam eder.
- Kira
- Bazı maaşlar
- Yazılım abonelikleri
Değişken gider: Satış arttıkça genellikle artar.
- Ürün/hammadde
- Kargo
- Satış komisyonları
- Bazı reklam giderleri
Bu ayrım, satış düştüğünde işletmenin ne kadar hızlı küçülebileceğini anlamaya yardımcı olur.
🕳️ 4. Küçük giderleri özellikle inceleyin
Asıl kaçak bazen tek bir büyük harcama değil, çok sayıda küçük ve tekrarlanan giderdir.
Örneğin:
- Kullanılmayan yazılım abonelikleri
- Gereksiz banka komisyonları
- Fazla stok
- Kontrolsüz yakıt kullanımı
- Gereksiz reklam harcamaları
- Tekrar eden küçük satın almalar
Ayda 500 TL gibi görünen 10 farklı gider, yılda 60.000 TL olabilir.
📦 5. Stok ve alacakları kontrol edin
Para kasadan çıkmış ama henüz satılmamışsa stokta bağlıdır.
Aynı şekilde satış yapılmış fakat müşteri henüz ödeme yapmamışsa para alacaklarda olabilir.
Bu nedenle:
Kâr ≠ kasadaki para
olabilir.
📈 6. Her satıştan gerçekte ne kaldığını hesaplayın
Örneğin 10.000 TL’lik satış yaptınız:
10.000 TL satış
− 6.000 TL ürün maliyeti
− 500 TL komisyon
− 500 TL kargo
− 1.000 TL reklam
= 2.000 TL katkı
Bu hesap, hangi ürün veya hizmetin gerçekten para kazandırdığını gösterir.
🚨 7. “Para nereye gidiyor?” sorusunu şu 5 başlıkla cevaplayın
Her ay:
Ne kadar geldi?
Ne kadar çıktı?
En büyük 5 gider ne?
Hangi ürün/hizmet para kazandırıyor?
Kasada neden beklediğim kadar para kalmadı?
sorularını cevaplayın.
Kısacası: İşletmede para kaybını bulmanın yolu banka hareketleri + gider kategorileri + stok + alacaklar + ürün/hizmet bazında kârlılık takibidir. Özellikle son 3–6 aylık veriyi çıkarıp en büyük giderleri yüzde olarak görmek, çoğu zaman paranın nereye gittiğini çok hızlı ortaya çıkarır.