Kelime Kökeni: Farsça-kalender çoğul biçimi
– Dünya işlerini bir yana bırakarak kendince başı boş dolanan (kimse), derviş, ehlidil, gönül eri
– Her şeyi boş gören kendi halince dolanan (kimse)
– Gösterişten uzakta sade bir hayat sürdüren alçakgönüllü kimse, rint
Cümle içinde kullanımı:” Eskinin gaddar bir o kadar cabbar ağası şimdilerde el boş gözü yaşlı dolanan kalenderâna döndü. “
Kelime Kökeni: Arapça
– Yasal olmayan yollarla basılan para, sahte para, sahte metal veya kağıt para, düzmece para
– Sağ akça karşıtı
– Taklit gümüş para
Cümle içinde kullanımı: “Halk arasında dolanan kalb akçaların faili bulunursa ömür boyu hapse atacaklar. “
Kelime Kökeni: Arapça
– Birinin bıraktığı görevi devralarak devam eden kimse
– Yarbay
– Kaza kaymakamı, Kaymakam
– Osmanlı devletinde binbaşı ile miralay arasında yer alan rütbe
Cümle içinde kullanımı: “Diyarbekir’e yeni atanan kaim-makâm eskisini aratmayacak iyi ve nüfuslu biridir. “
Kelime Kökeni: Farsça
– Saman kapan, Kehribar, kılkoparan
Cümle içinde kullanımı: “Pinus succinifera ağacının fosilleşerek reçinesinden meydana gelen kahrübâ, zehirlenmelere karşı yararlıdır. “
Kelime Kökeni: Arapça-kahrı çoğul biçimi
– Zorlama, zor kullanarak bir iş yaptırma, cebir, icbar, cebretmek
– Güç, kudret, erk, iktidar
Cümle içinde kullanımı: “Meşk ile mutlu olalım diye sevdama kahriyyât eylemem, sevda çiçeği kaba kuvvetle açmaz.”
Kelime Kökeni: Arapça
– Şer’î mahkemelerinin bünyesinde bulunan ceza evi, mapushane
Cümle içinde kullanımı: “Halkın içinde anlaşmazlık çıkaran, hırsızlık eden ve etrafa zarar verenler kadı zindânlarına atılırdı. “
Kelime Kökeni: Arapça-kâfile+Farsça-gâh
– Kafilenin konakladığı yer, mekan
Cümle içinde kullanımı:” Uzun yolculukları göze alan kervanlar geceleri kafile-gâh‘larda geçirerek sabah yola dökülürdü.”
Kelime Kökeni: Arapça-kademe
– Merdiven ayağı, basamak
– Derece, aşama, kerte, evre, sıra
Cümle içinde kullanımı: “Edebiyat dünyasında yer edinebilmek, hatırı sayılır bir üne sahip olmak için kademât kademât ilerlemek gerekir. “
Kelime Kökeni: Arapça-kadeh+Farsça-kâr
– Sakî, içki dağıtan, kadehle içki sunan (kimse)
Cümle içinde kullanımı:” Doldur bee kadehkâr, ciğerimin yangınını anca bu kör olasıca söndürüyor!”
Kelime Köken: Arapça-kadeh+Farsça-keş
– Alkol içen, içki içen, kafayı çeken, sarhoş, esrik, sermest, kafası dumanlı, kafası kıyak
Cümle içinde kullanımı: “Dündar’ın yüzüne bakanlar kadeh-keş biri olup olmadığını iki metre öteden anlar.”
