Kesiklerde ilk amaç kanamayı durdurmak ve yaranın kirlenmesini önlemektir.
🩸 İlk ne yapılmalı?
- Ellerini temizle veya mümkünse eldiven kullan.
- Kanamaya doğrudan ve sürekli bası uygula. Temiz bir gazlı bez veya temiz bir bezle yaranın üzerine bastır.
- Kanama azalınca yarayı temiz akan suyla nazikçe durula.
- Yaranın çevresini temiz tut ve steril bir bandaj/plaster ile kapat.
- Kanama durmazsa ilk bezi kaldırıp kontrol etmek yerine üzerine yeni bir bez ekleyerek basıya devam et.
🚫 Bunları yapma
- Yaraya alkol, kolonya veya oksijenli su dökme.
- Derine saplanmış cam, metal veya başka bir cismi çıkarmaya çalışma.
- Yaranın içini kurcalama.
- Kanamayı durdurmak için sürekli bezi kaldırıp kontrol etme.
⚠️ Ne zaman doktora/112’ye?
Acil yardım gerekir eğer:
- Kanama güçlü ve sürekli devam ediyorsa veya basıyla durmuyorsa,
- Kan fışkırır tarzda geliyorsa,
- Kesik çok derin veya genişse,
- Yara yüz, göz çevresi veya önemli bir eklem üzerindeyse,
- His veya hareket kaybı varsa,
- İçeride yabancı cisim varsa,
- Isırık veya ciddi kirli bir yaraysa.
Ayrıca derin veya kirli yaralarda tetanoz aşısının güncel olup olmadığının kontrol edilmesi önemlidir.
Kısaca: Bası yap → kanamayı kontrol et → suyla temizle → kapat.