Zehirlenmede en önemli şey zehirlenen kişiye rastgele bir şey vermemek ve kusturmaya çalışmamaktır. Zehirlenmenin türüne göre müdahale değişir.
🚨 İlk yapılacaklar
- Kişiyi ve kendini kaynaktan uzaklaştır.
Gaz veya kimyasal madde varsa ortamı güvenli hale getirmeden içeri girme. - 112’yi ara.
Özellikle kişi bilinçsizse, nöbet geçiriyorsa, nefes almakta zorlanıyorsa veya ciddi miktarda madde aldıysa hemen acil yardım çağır. - Ne olduğunu belirlemeye çalış.
Mümkünse ürünün ambalajını, ilaç kutusunu veya kimyasalın etiketini hazır bulundur. Ne kadar ve yaklaşık ne zaman alındığını da belirt. - Kişiyi kusturma.
Bazı maddeler geri gelirken yemek borusunu tekrar yakabilir veya akciğerlere kaçabilir. - Doktor/zehir danışma uzmanı söylemeden yiyecek, içecek, süt veya ilaç verme.
💊 İlaç zehirlenmesinde
Kişi iyi görünse bile belirtilerin ortaya çıkmasını bekleme. Bazı ilaçların etkileri gecikmeli olabilir. İlacın kutusunu veya adını sağlık ekibine göster.
🧪 Kimyasal madde cilde veya göze geldiyse
Kirlenmiş giysileri güvenli şekilde çıkar ve etkilenen bölgeyi bol akan suyla uzun süre yıka. Göze temas ettiyse gözünü ovuşturma ve bol suyla durula.
🌫️ Gaz/duman zehirlenmesinde
Kendi güvenliğini riske atmadan kişiyi temiz havaya çıkar ve acil yardım çağır. Kapalı alanda gaz varsa, kaynağı kapatmak için kendini tehlikeye atma.
⚠️ Bilinci kapalıysa
Ağızdan hiçbir şey verme. Normal nefes almıyorsa 112’yi ara ve operatörün yönlendirmesiyle CPR’ye başla.
En önemli kural: Zehirlenmede “evde bir şey yapıp geçmesini beklemek” yerine, maddenin ne olduğunu belirleyip profesyonel yardım almak en güvenli yaklaşımdır.