Pozitif ayrımcılık, tarihsel ya da yapısal olarak dezavantajlı durumda olan gruplara, bu dezavantajlarını telafi etmek için sağlanan özel avantajlar veya fırsatlardır. Bu, toplumda eşitliği sağlamak adına yapılır, ancak bazen bazı gruplara yönelik bir takım ayrıcalıklar sunulabilir. Bu tür uygulamalar, toplumda fırsat eşitliği oluşturmayı ve dezavantajlı grupların önündeki engelleri kaldırmayı amaçlar.
Örnekler:
-
Kadınlara yönelik pozitif ayrımcılık: Kadınların iş gücüne katılımını artırmak için bazı iş yerlerinde kadınların işe alınması için kotanın konması. Örneğin, belirli bir oranda kadın çalışan almak zorunlu kılınabilir.
-
Engellilere yönelik pozitif ayrımcılık: Engelli bireylerin eğitimde, iş hayatında veya sosyal yaşamda daha fazla fırsat bulabilmesi için bazı yerlerde engelliler için ayrılmış park yerleri, rampalar veya erişilebilir ofisler gibi düzenlemeler yapılabilir.
-
Azınlıklara yönelik pozitif ayrımcılık: Özellikle etnik ya da dini azınlıklara mensup kişilere, bu grupların toplumda daha fazla yer edinebilmeleri için eğitimde veya iş gücünde kota uygulanabilir.
-
Sosyo-ekonomik dezavantajlı kişilere yönelik pozitif ayrımcılık: Maddi durumu düşük olan öğrencilere burs verilmesi, özel eğitim programları sağlanması gibi uygulamalarla, bu kişilerin daha eşit fırsatlarla hayata atılabilmesi sağlanır.
Pozitif ayrımcılık, toplumdaki eşitsizlikleri azaltmaya yönelik bir araç olabilir, ancak bazı eleştirmenler, bunun “tersine ayrımcılığa” yol açabileceğini savunur. Yani, bir grup için sağlanan avantajlar, başka bir grubun hakkını engelleyebilir.