Kendi işini kurmadan önce en önemli şey, “Bu iş para kazandırır mı?” sorusunu rakamlara dökmektir. Sadece satış fiyatına bakmak yeterli değildir.
💰 1. Başlangıç sermayesini hesaplayın
İşe başlarken tek seferlik çıkacak giderleri yazın:
- Ekipman ve makine
- Ofis/dükkan
- Depozito ve tadilat
- Bilgisayar/yazılım
- Kuruluş ve muhasebe giderleri
- Ruhsat/lisans gibi gerekli işlemler
- İlk ürün veya stok
- Reklam ve pazarlama
Başlangıç maliyeti = tüm ilk yatırım giderleri
📆 2. Aylık sabit giderleri bulun
Satış yapmasanız bile ödemeye devam edeceğiniz giderleri hesaplayın:
- Kira
- Personel
- Muhasebe
- Yazılım/abonelik
- Telefon ve internet
- Sigorta
- Finansman giderleri
- Diğer düzenli işletme giderleri
Bu rakam, işletmenin ayakta kalabilmesi için her ay ne kadar para gerektiğini gösterir.
📦 3. Bir satışın gerçek maliyetini hesaplayın
Örneğin 1.000 TL’ye ürün satıyorsanız, 1.000 TL’nin tamamı kâr değildir.
Hesaba:
Ürün maliyeti + kargo + ödeme komisyonu + reklam maliyeti + paketleme + diğer değişken giderler
dahil edilmelidir.
📊 4. Başabaş noktasını bulun
Örneğin:
Aylık sabit gider: 100.000 TL
Bir satıştan kalan katkı: 2.000 TL
Başabaş için yaklaşık:
100.000 / 2.000 = 50 satış/ay
gerekir.
50 satıştan sonra işletme sabit giderlerini karşılamaya başlar; bunun üzerindeki katkı kâra dönüşür.
💵 5. Kendinize ayıracağınız parayı unutmayın
İşletmenin kâr etmesi ile sizin geçinebilmeniz aynı şey değildir.
Kişisel:
- Kira
- Fatura
- Gıda
- Ulaşım
- Borç
- Aile giderleri
gibi harcamalarınızı da hesaba katın.
📉 6. Kötü senaryoyu hesaplayın
Sadece “her şey yolunda giderse” hesabı yapmayın.
Örneğin:
- Satışlar beklenenden %30 düşük olursa?
- İlk 6 ay zarar edilirse?
- Bir müşteri ödeme yapmazsa?
- Maliyetler artarsa?
- Beklenmeyen bir ekipman gideri çıkarsa?
İşletmenin bu durumda ne kadar süre dayanabileceğini hesaplayın.
🧠 7. Müşteri gerçekten para öder mi?
İş fikrinin en kritik testi budur.
“İnsanlar bu ürünü beğenir mi?” yerine:
“Bu ürün/hizmet için gerçekten para ödeyen kaç müşteri bulabilirim?”
sorusunu sorun.
Mümkünse büyük yatırım yapmadan önce küçük ölçekte satış yaparak talebi test edin.
🏦 8. Nakit akışını kârdan ayrı düşünün
Bir işletme kârlı göründüğü halde nakit sıkıntısı yaşayabilir.
Örneğin müşteriler 60 gün sonra ödeme yapıyor ama siz tedarikçiye 15 gün içinde ödeme yapıyorsanız, aradaki finansman ihtiyacını karşılamanız gerekir.
Kısacası: İş kurmadan önce en azından başlangıç sermayesi + aylık sabit gider + satış başına gerçek maliyet + başabaş noktası + kişisel yaşam giderleri + kötü senaryo + nakit akışı hesaplanmalı. Bunları bilmeden işe başlamak, satış olsa bile para kazanamama riskini artırır.