Aslında insan vücudunda tamamen “gereksiz” organ sayısı düşündüğümüzden daha az. Halk arasında gereksiz denilen yapıların çoğunun küçük de olsa bir işlevi var. Daha doğru ifade “hayati olmayan veya evrimsel kalıntı niteliğinde yapılar” olur.
🧬 En ilginç örnekler
Apandis: Eskiden tamamen işe yaramaz sanılıyordu. Günümüzde bağışıklık sistemi ve bağırsak bakterileriyle ilişkili bazı işlevleri olduğu düşünülüyor. Yine de onsuz normal yaşanabilir.
20’lik dişler: Atalarımızın daha büyük çeneleri ve daha sert beslenme biçimleri için avantajlı olmuş olabilir. Modern insanın çenesi küçüldüğü için çoğu kişide yeterli yer bulunmuyor ve gömülü kalabiliyor.
Kuyruk sokumu (koksiks): Atalarımızdaki kuyruğun evrimsel kalıntısıdır. Ancak tamamen işe yaramaz değildir; çeşitli kas ve bağlar buraya tutunur.
Kulak kasları: Bazı insanlarda kulakları hareket ettirebilir. Çoğumuz bunları neredeyse hiç kullanmayız. Atalarımızda sesin geldiği yöne kulağı çevirmeye yardımcı olmuş olabilir.
Palmaris longus: Ön kolda bulunan bir kastır. Bazı insanlarda doğuştan hiç bulunmaz ve genellikle günlük yaşamda belirgin bir eksiklik oluşturmaz. Buna rağmen tendonunun tıpta kullanılabildiği durumlar vardır.
Plica semilunaris: Gözün iç köşesindeki küçük kıvrımdır. Bazı hayvanlarda bulunan üçüncü göz kapağının evrimsel kalıntısıyla ilişkilidir.
Vücut kılları: Günümüzde atalarımızdaki kadar önemli olmasa da tamamen işlevsiz değiller; sıcaklık düzenleme ve duyusal algıda rol oynuyorlar.
🤯 En ilginç gerçek
Evrim vücudu sıfırdan tasarlamaz.
Var olan yapılar üzerine küçük değişiklikler yapar. Bu yüzden vücudumuzda geçmişte önemli olup bugün daha az önemli hâle gelmiş özellikler bulunabiliyor.
Mesela apandisin hikâyesi bunun güzel bir örneği: Bir zamanlar “tamamen gereksiz” kabul edilirken, araştırmalar onun hiçbir işe yaramadığını söylemenin fazla basit olduğunu gösterdi.
İstersen bir sonraki aşamada “İnsan vücudundaki en garip 15 özellik” listesini yapabilirim; örneğin neden tüylerimiz diken diken oluyor, neden esniyoruz, neden hıçkırıyoruz gibi.