Lâ edri, Laedriye Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

1- Anonim

2- Ozanı bilinmeyen şiirlerin altına yazılan, yazarı bilinmeyen manasındaki söz

Cümle içinde kullanımı: “Sanatı Tanrı’nın verdiği diliyle süsleyen, ancak adını yazmaktan kaçan yüzlerce şaire verilen addır Lâedri.”

Laedriye Nedir?

Kelime Kökeni: Arapça

1- Tanrı ve evren hakkında insan aklının mutlak gerçeği bilmediğini açıklayan sözdür.

2- Bilinemezcilik, agnostizim

Cümle içinde kullanımı: “İnsan yaratıcının neyi bahşettiğini, nasıl yarattığını anlama kabiliyetine sahip değil. Leadriye insana yakışır, bilinmeyen insanoğlunu hep heyecanlı tutar.”

 

Slalom Nedir?

Kelime Kökeni: Norveç

Kayak sporunda bayraklarla işaretlenmiş dönemeçli yarış pistinde yapılan yarış türlerinden biridir.

Cümle içinde kullanımı; “Dağ kayağında virajlı dönemeçlerin bulunduğu bölgede slalom tarzında kaymak ustalı gerektirir.”

Tarihte Bir Kadının Aldığı En Kanlı İntikam; Kiev Prensesi Olga

Varyag kökenli bir aileden gelen Kiev prensesi Olga, tarihteki en kanlı intikama imza atmış bir kadının gerektiğinde ne kadar acımasız olabileceğini gözler önüne sermiştir.  Pskov’da dünyaya gelen Olga, 8. ve 9. yüzyılda Rus topraklarına göç eden Vikingler olan bilinen Varyag soyundan geliyordu.

Kiev Knezliğinin başında olan prens Igors ile evlenen Olga, bu evlilikten Svyatoslav isminde bir erkek çocuğu sahibi olur.  Mutlu ve mesut bir aile olarak yaşamlarını sürdükleri sırada her şey bir anda tepe taklak olur.  Igors’un ağır vergiler ödemek zorunda bıraktığı Drevlian Doğu Slav kabilesi isyan çıkartarak Igors’u öldürürler.

Kocasının pusu kurularak öldürülmesinin ardından oğlu henüz 3 yaşında olduğu için tahta geçen Olga, yönetimi devralır.  Kocasını öldüren Drevlianlar, Olga’ya elçiler göndererek daha fazla kanın dökülmesini istemediklerini söyleyerek Prensleri Mal ile evlenerek yönetimi ona devretmesini teklif ederler.  Bir kez intikam ateşiyle yanmaya başlayan Olga’nın bu teklife cevabı elçileri diri diri gömdürmek olur.

Kocasını öldüren kabile için intikam planları yapmaya başlayan Olga, evlenmelerini istedikleri prens Mal’a mektup göndererek evlilik teklifini kabul edeceğini ancak halkına bu evliliği kabul ettire bilmek için prensin yanına giderken kendisine eşlik edecek asilzadeler göndermesini ister.

Drevlian kabilesi en seçkin asilzadelerini gönderir, Olga asilzadeleri dostane bir şekilde karşılayarak dinlenmeleri ve temizlenmeleri için hamam hazırlattığını söyler. Asilzadeler hamama girdiği anda kapıları arkalarından kilitleyerek hamamı ateşe vererek diri diri yanmalarını ve ölmelerini seyreder.

Kocası Igors’u katleden bu ırktan sonuna kadar intikamını alacağına dair yemin eden Olga’nın yeni planları vardır.  Drevlian’ların yanına giderek kocası için bir cenaze yemeği tertip ederek aralarındaki kanlı savaşı bitirme teklifini sunar  Cenaze yemeğine ülkenin ileri gelenlerini, asilzadelerini, soylu kişilerini davet eder.  Yemek sırasında hizmetkarlarına bolca şarap ikram etmelerini tembihler, içkiden gevşeyen Drevlian barışın sağlandığını sansalar da büyük yanılgıya düşerler.

Olga, askerlerine emir vererek 5000 Drevlian’ı kılıçtan geçirterek öldürür. İçi bir türlü soğumayan Olga, kocasının katillerini ayrıca kaynar suya atarak öldürür.  Katliamın ardından Kiev’e dönerek Drevlian soyunu kazıyarak yok etmek isteyen Olga, ordusunu toplamaya başlar.

Korku içindeki Drevlian’lar Olga’ya elçi göndererek evlilikten, tahttan vazgeçtiklerini ve istediği kadar vergi ödemeyi kabul ettiklerini bildirirler. Olga elçilere vergi istemediğini, barışın simgesi olarak her evden bir güvercin gönderilmesini ister.

Barışın gelmesine sevinen Drevlian’lar evlerinde besledikleri tüm güvercinleri Olga’ya gönderirler.  Askerlerine güvercinlerin ayaklarına kükürt ve fitil bağlamaları için emir verir. Akşama doğru ayaklarında fitil bağlı olan güvercinleri, fitilleri ateşe vererek güvercinleri serbest bırakır.  Güvercinler geldikleri yere yuvalarına, ağıllara ve samanlıklara döner. Döndükleri anda her yeri alevler sarmaya başlar.  Çoğu Drevlian’lar evlerinde yanarak ölürken kaçanlar da şehir dışında bekleyen Olga’nın askerleri tarafından öldürülür.

Kaçmaya çalışan asilzade ve soyluları yakalanarak Olga’nın sadık asker ve adamlarına köle olarak hediye edilir. İntikamını tarihin gördüğü en kanlı intikamıyla alan Olga, bir kadının acısıyla dalga geçilmeyeceğini, öfkesinin ne boyutlara ulaşabileceğini tarihin tozlu sayfalarına kazır.

 

Watergate Skandalı Nedir?

Tarihe küçük bir hırsızlık olayı geçmesine rağmen arkasında büyük bir istihbarat servisi gizliydi.  5 kafadarın hırsızlık amacıyla Amerika Ana Muhalefeti olan Demokrat Partinin ana merkez binasına girmiştir.

Washington D.C bulunan Watergate binasına giren sözde hırsızın asıl amacı Amerika devletinin 37. başkanı olan Richard Nixon’a suikast düzenlemekti. Komplo girişimine adı geçen binanın adı verilirken, hırsızlık görünümlü suikast olayının çözümü için dönemin Adalet Bakanı  Elliot Richardson’a başvurulmuştur.  Söz konusu olan olay 17 Haziran 1972’de gerçekleşmiştir.

Richardson olayla ilgilenmesi için Archibald Cox isimli bir savcıyı görevlendirdi.  Zanlılar yakalanıp ifadeleri alınırken, kimliklerinin ortaya çıkması tüm ülkeyi ve kamuoyunu şoka uğrattı.  Hırsızlık amacıyla binaya girdiğini ifade eden zanlıların Cumhuriyetçi Parti yanlısı oldukları ortaya çıkmıştır.  Olayın ortaya çıkması nedeniyle başkan, Archibald Cox’u görevden almak istemiş, Adalet Bakanı Richardson savcı için kendini feda ederek görevden uzaklaştırılmıştır.  Başkan’ın görüşme kayıtları basına ve halka sızdırılırken olayın gerçek yüzü ortaya çıkmıştır.  FBI-CIA merkezli ifşaların, açıklamaların Beyaz Saray’dan yayılması üzerine kapana kısılan Richard Nixon, Amerika tarihinde görevinden ilk istifa eden ilk ve son Başkan olmuştur…

Megalo İdea (Megali İdea) Nedir?

Megalo İdea, diğer bir deyişle Megali İdea’nın kelime anlamı büyük fikir manasına gelmektedir.  Yunanistan’ın Büyük Helen İmparatorluğunu kurma yönündeki büyük hayaline verilen isimdir.  Bizans’ın Konstantinopolis ismiyle adlandırdıkları İstanbul’u kaybetmeleri sonucu ortaya atılan bir fikir.  Yeniden büyük bir imparatorluk kurma hayalini Megali İdea olarak isimlendirmişlerdir.

Yunanistan’ın bağımsızlığını içeren bu büyük fikir, Osmanlı Devletinin toprakları arasında olan Ege adalarını, Batı Anadolu’yu, Karadeniz bölgesini ve İstanbul’un ele geçirilmesini kapsıyordu.  Rum milliyetçiler içinde Megalo İdea uğruna en fazla çalışan ve bu amaç doğrultusunda faaliyetler gösteren en önemli kişi Yunan tarihinin ünlü şairi ve ulusal kahramanı seçilen Rigas Ferreros’tur.

1791 yılında Bükreş’te olduğu sırada Megalo idea’yı içeren ilk haritayı çizmiş, 1796 yılında Viyana’da haritayı bastırarak Yunanca konuşan tüm şehirlere dağıtılmasını sağlamıştır. Balkanların büyük bir bölümünü, Anadolu’nun yarıdan fazlasını, Ege adalarını, Girit, Rodos, Trakya, Kıbrıs ve İstanbul’u harita içine almıştır.

İngiltere, Fransa, Rusya gibi devletlerden destek alan Rum milliyetçileri 1820 yılında ilk isyanlarını başlatarak, 1821 yılında Rum ayaklanmasını çıkardılar.

1829 yılında imzalanan Edirne anlaşmasıyla Osmanlı’da bağımsızlığını elde eden ilk azınlık olan Rumlar, Kurtuluş savaşı neticesiyle Megalo İdea ideallerine asla kavuşamamışlardır.

Perverdigar Nedir?

Perverdigar Nedir?

Kelime Kökeni: Osmanlıca 

1- Osmanlıca’da tanrıyla ilişkilendirilen bir söz

2- Eğiten, eğitici, Karuyan, Malik, Sahip,

Cümle içinde kullanımı: “Dil sanatından anlamam, sözlerim ancak pervedigar içerir. Neydim dememi neyledim der susarım.”

Ekberiyet Sistemi Nedir?

Ekberiyet kelimesi Ekber kavramından türemiştir.  Ekber Arapça dilinde büyük anlamına tekabül etmektedir. Osmanlı Devleti idaresinde yaşça büyük olan velihattın tahta geçmesi sistemine Ekberiyet denmektedir.  Osmanlı ailesine mensup en yaşlı olanın padişah olarak tahta geçmesidir.

Ekberiyet sistemi I. Ahmet döneminde uygulanmaya başlanmış, kardeş katlinin önüne böylelikle geçilmiştir.  Ayrıca şehzadelerin sancağa çıkmasının önüne geçmiştir.

Tahta çıkma sırası Ekberiyet  sistemiyle velihatlardan en büyük olarak direk olarak varis olarak seçilmiştir.  Osmanlının saltanat anlayışını oluşturan bu sistem sayesinde devam etmiştir. Ekberiyet sistemine bağlı kalan Osmanlı Devleti, padişahın belirlenmesinde kan dökülmeyecek bir siyaset izlemiştir.

Erşediyet, Ekberiyet sisteminin içinde yer almıştır.  şehzadenin akıl sağlığı ve olgunluk niteliklerini taşımasını şart koşan bir yöntemdir…

Fetret Devri (Fasıla-i Saltanat) Kısaca Nedir, Sonuçları Nedir?

Osmanlı devletinin dönüm noktalarından biri olan Fetret devri önemli dönüm noktalarından biridir. Fetret kelimesi manası hükümet gücünün sarsılmasıyla devlet düzenin yeniden sağlanmasına kadar geçen bunalımlı süredir.

Osmanlı Devletinin 1402 yılında Ankara Muhaberesinde yenilmesiyle, Yıldırım Bayezid’in Timur İmparatorluğunu kuran Timur’a esir düşmesi Fetret döneminin başlangıcı olmuştur.  Büyük güçlüklerle kuruluna merkezi devlet yapısı tehlike altına düşerek, iç karışıklığın çıkmasına neden olmuştur.  Osmanlı Devletinin hükümdarı olan Yıldırım Bayezid’in beş oğlundan dördünün taht kavgaları bu sürenin uzamasına neden olmuştur.  1402 yılında Yıldırım Bayezid’in oğulları Emir Süleyman, Musa Çelebi, İsa Çelebi, Mehmed Çelebi arasında çıkan taht kavgaları 1413 yılına kadar sürmüştür.

Gerçekte Müslüman olan Timur Ankara savaşı kazanmasına rağmen Anadoluyu fethetmeye çalışmayarak, Anadolu beylerine ait olan toprakları Osmanlı’dan alarak eski sahiplerine iade etmiştir.  Geriye kalan toprakları ise Yıldırım Bayezid’in oğulları arasında paylaştırdı.  Ancak taht kavgasına düşen kardeşler birbiriyle savaşarak yegane padişah olmayı istemişlerdir.

11 yıl süren ölüm kalım savaşları içinden Mehmed Çelebi sağ çıkarak hükümdarlığını ilan etmesiyle Fetret dönemi bitmiştir.  Halkın devlete olan inancı azalmışken Mehmed Çelebi tahta geçtiğinde devleti derleyip bir bayrak altında toplamayı başarmıştır.

Fetret devrinde Eflak haricinde toprak kaybedilmezken, Anadolu Siyasal birliğini kaybetmiştir.  Osmanlı devletinin uyguladığı toprak sistemiyle bölgede gelir ve refah artışında sorunlar yaşanmamıştır.