Kurallı birleşik fiiller, yardımcı fiillerle veya belirli eklerle oluşturulan fiillerdir. Bu fiiller, tek başına anlamı olan bir fiile eklenen ek veya yardımcı fiille yeni bir anlam kazanır. Üç gruba ayrılır:
1. Yardımcı Fiillerle Yapılan Birleşik Fiiller
- Etmek, olmak, eylemek, kılmak yardımcı fiilleriyle kurulur.
- Ana fiil genellikle isim ya da sıfat olur.
- Örnekler:
- Affetmek (af + etmek)
- Hissetmek (his + setmek)
- Kaybolmak (kayb + olmak)
- Zannetmek (zan + etmek)
2. Anlamca Kaynaşmış (Deyimleşmiş) Birleşik Fiiller
- Kalıplaşmış deyimlerden oluşur.
- Fiilin anlamı, kelimelerin tek tek anlamlarından farklıdır.
- Örnekler:
- Göze almak (bir şeyi yapmaya cesaret etmek)
- Kulak vermek (dikkatlice dinlemek)
- Göz atmak (kısaca bakmak)
- Canı sıkılmak (moralinin bozulması)
3. Yardımcı Eklerle Kurulan Birleşik Fiiller
- -ip, -erek, -e… gibi eklerle oluşturulur.
- Eylem sırası ve biçimi ile ilgili anlamlar katar.
- Örnekler:
- Düşünüp taşınmak (detaylıca düşünmek)
- Görerek öğrenmek (görme yoluyla öğrenmek)
- Yana yakıla aramak (çok üzüntüyle aramak)
Bu üç gruptaki fiiller kurallı birleşik fiiller olarak adlandırılır.