İslam dinine göre, zekât vermekle yükümlü olanlar belirli kriterlere göre belirlenir. Kısaca, aşağıdaki durumlardaki kişiler zekât vermeye mecburdur:
- Müslüman olmak: Zekât, İslam’ın bir ibadeti olduğu için, zekâtı vermekle yükümlü olan kişilerin Müslüman olmaları gerekir.
- Nisap miktarına ulaşmak: Kişinin sahip olduğu mal varlığı, belli bir miktarı (nisap miktarı) aştığında zekât verme yükümlülüğü başlar. Nisap miktarı, altın, gümüş gibi değerli metaller ya da ticari mal varlığı gibi unsurlara göre belirlenir.
- Borç ve temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra arta kalan servet: Kişinin borçları ödendikten ve temel ihtiyaçları karşılandıktan sonra elinde kalan serveti üzerinden zekât hesaplanır.
- Belirli bir süre geçmiş olması: Zekât, kişinin mal varlığı üzerinde bir yıl geçtikten sonra ödenir. Yani kişi, mal varlığını bir yıl boyunca elinde tuttuğunda, o varlık üzerinden zekât ödemekle yükümlü olur.
Zekât, toplumda sosyal dayanışmayı ve fakirlerin, yoksulların desteklenmesini sağlayan önemli bir ibadettir ve Müslümanlar için büyük bir öneme sahiptir.