📌 Temel mantık şu:
Enflasyon, bir ülkedeki mal ve hizmetlerin fiyatlarının zaman içinde ortalama olarak ne kadar arttığını gösterir.
Bunun için şu adımlar izlenir:
-
Tüketim Sepeti Oluşturulur
-
Hane halkının en çok kullandığı ürün ve hizmetler seçilir.
-
Örneğin: gıda, kira, ulaşım, giyim, sağlık, eğitim, enerji vs.
-
Bu sepetteki her ürünün ağırlığı vardır (mesela kira %20, gıda %25 gibi).
-
-
Fiyatlar Düzenli Olarak İzlenir
-
Sepetteki ürünlerin fiyatları her ay belirlenen marketlerden, pazarlardan, mağazalardan toplanır.
-
-
Endeks Hesaplanır (TÜFE – Tüketici Fiyat Endeksi)
-
Geçmiş dönemle kıyas yapılarak fiyatların ortalama artış oranı bulunur.
-
-
Enflasyon Oranı Belirlenir
-
Bir ay öncesine göre artış aylık enflasyonu,
-
Bir yıl öncesine göre artış yıllık enflasyonu,
-
Ortalama artış ise 12 aylık ortalamayı verir.
-
Türkiye’de bunu TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) resmi olarak açıklıyor. Ayrıca bağımsız araştırma grupları da (örneğin ENAG) farklı yöntemlerle hesap yapabiliyor.