Çölyak hastalığı (celiac disease), genetik yatkınlığı olan bireylerde her yaşta ortaya çıkabilir. Ancak genellikle şu iki dönemde daha sık tanı konur:

1. Çocukluk Dönemi

• Genellikle 6 ay – 2 yaş arasında, bebeklikte glutene (buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein) geçişle birlikte belirtiler başlar.

• Belirtiler: Karın şişliği, ishal, gelişme geriliği, iştahsızlık, huzursuzluk.

2. Yetişkinlik Dönemi

• Hastalık çocuklukta belirti vermeden sessiz seyredebilir ve 20’li-30’lu yaşlardan itibaren sindirim problemleri, kansızlık, yorgunluk gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.

• Kadınlarda genellikle hamilelik sonrası ya da stresli bir dönemden sonra tanı konabilir.

Tetikleyici Faktörler

Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan kişilerde genellikle şu durumlar sonrası aktive olabilir:

• Enfeksiyonlar

• Ameliyatlar

• Gebelik

• Yoğun stres

• Beslenme değişiklikleri (gluten içeren gıdalara başlama)

Özetle:

• Her yaşta başlayabilir.

• Genellikle bebeklikte veya genç erişkinlikte belirti verir.

• Genetik zemin gereklidir, ancak çevresel faktörlerle tetiklenir.