Çatalhöyük’teki evler, M.Ö. 7500–5700 yılları arasında, Neolitik Çağ’da inşa edilmiş ve bugünkü anlamda şehirleşmenin ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir. Yapım yöntemleri oldukça ilginç ve farklıdır. İşte detaylar:
-
Malzeme:
-
Evler çoğunlukla kerpiç (çamur ve saman karışımı) tuğlalarla yapılmıştır.
-
Kerpiçler güneşte kurutularak sertleştirilir, taş yerine kullanılmıştır.
-
-
Yerleşim ve Yapı:
-
Evler bitişik nizam yani yan yana ve duvarları ortak olacak şekilde yapılmıştır.
-
Sokaklar yoktur; insanlar çatı üzerinden hareket eder, çatı kapılarıyla evlere girilirdi.
-
Evlerin çoğu dikdörtgen planlıdır.
-
-
Çatı ve Giriş:
-
Çatılar genellikle düz ve çamurla kaplıdır, bazı evlerde ahşap kirişler destek olarak kullanılmıştır.
-
Kapı genellikle çatıda olur ve merdiven ya da basamakla çatıya çıkılır.
-
-
İç Düzen:
-
Evlerin içinde ocak, oturma alanları ve depolama alanları bulunurdu.
-
Bazı evler tapınak veya ritüel alan olarak da kullanılmıştır. Duvarlara bazen resimler veya heykelcikler asılırdı.
-
-
Yapım Süreci:
-
Temel atıldıktan sonra kerpiçler üst üste dizilirdi.
-
Duvarlar zamanla kurudukça sertleşir, çatılarla örtülürdü.
-
Çatılardan girilen evler, zamanla yeniden kerpiçle yükseltilip onarılırdı.
-
Kısacası, Çatalhöyük evleri kerpiçten, çatısı girişli ve yan yana bitişik evlerdir; şehirleşmenin ve mimarinin ilk örneklerinden sayılır.