Atom kütlesi, bir atomun neredeyse tüm kütlesinin nükleusunda bulunan proton ve nötronlardan oluşur. Elektronların kütlesi çok küçük olduğu için, genellikle atom kütlesi hesaplanırken ihmal edilir.
Atom kütlesi, atomun kütlesel numarası veya atom ağırlığı olarak da adlandırılır. Bir atomun kütlesel numarası, nötron ve proton sayısının toplamıdır. Atom ağırlığı ise izotoplarının yüzdeleriyle ağırlıklı ortalama alınarak bulunur.
İzotoplar, aynı elementin farklı atomlarının belirli bir nükleer kütle numarasına (proton sayısına) sahip olan varyasyonlarıdır. Örneğin, hidrojenin izotopları arasında protyum, deüteryum ve trityum bulunur. Bu izotoplar, aynı elementin farklı atomlarıdır, ancak farklı sayıda nötron taşırlar. Bu yüzden, bir elementin atom ağırlığı, izotoplarının yüzdeleriyle ağırlıklı ortalama alınarak hesaplanır.
Atom kütlesi hesaplamak için genellikle elementin periyodik tablosundaki izotopların kütlesel numaraları kullanılır. Atom kütlesi, dalton (Da) veya atomik kütlesel birim (u) olarak ifade edilir. Bir dalton, bir hidrojen atomunun kütlesine eşittir. Atom kütlesi, elementin belirli bir izotopunun atomik kütlesel birimi cinsinden ifade edilir.
Atom kütlesi, aşağıdaki formülle hesaplanabilir:
Atom kütlesi = (Proton sayısı) + (Nötron sayısı)
Ancak, gerçek hayatta, izotopların farklı yüzdelerde bulunması nedeniyle, atom kütlesi hesaplamak için daha karmaşık bir formül kullanılabilir.