Oluşçuluk (Process Philosophy / Process Metaphysics), gerçekliğin temelinde değişim, süreç ve oluşun bulunduğunu savunan bir felsefi görüştür. Bu anlayışa göre evrende hiçbir şey sabit değildir; her şey sürekli bir oluş hâlindedir.
Oluşçuluğun temel savları
-
Gerçeklik değişimdir.
Varlık durağan bir “şey” değil, sürekli devinen bir süreçtir. -
Süreklilik ve akış esastır.
Her şey zaman içinde gelişir, dönüşür ve başka hâllere evrilir. -
Varlık yerine süreç önemlidir.
Oluşçuluk, klasik felsefedeki “varlık” kavramı yerine “oluş”u merkeze alır. -
Hiçbir şey sürekli değildir.
Sabit, değişmeyen özler yoktur; her şey geçicidir ve değişime açıktır. -
İlişkisellik vurgulanır.
Her varlık, diğer varlıklarla ilişkileri içinde anlam kazanır.
Oluşçuluğun en bilinen temsilcileri
-
Herakleitos (her şey akar — “panta rhei”)
-
Modern dönemde Alfred North Whitehead
-
Henri Bergson’un bazı görüşleri de oluş felsefesi ile ilişkilendirilir.
Kısaca
Oluşçuluk, evreni sabit şeylerden çok dinamik süreçler ağı olarak görür. Değişim, dünyanın özü ve kaçınılmaz gerçekliğidir.