2. Meşrutiyet dönemi (1908–1918), Osmanlı Devleti’nde II. Abdülhamid’in 24 Temmuz 1908’de Meşrutiyeti yeniden ilan etmesiyle başlar. Bu dönem Osmanlı’nın hem siyasal hem de toplumsal açıdan çok hareketli bir zamanıdır. İşte II. Meşrutiyet dönemi gelişmeleri:

🔹 Siyasi Gelişmeler

• Meşrutiyet’in Yeniden İlanı (1908): İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin baskısıyla II. Abdülhamid, Kanun-i Esasi’yi tekrar yürürlüğe soktu, Meclis açıldı.

• 31 Mart Olayı (13 Nisan 1909): İrticai bir ayaklanma çıktı, Selanik’ten gelen “Hareket Ordusu” isyanı bastırdı. Bu olay sonucunda II. Abdülhamid tahttan indirildi, yerine V. Mehmet Reşat geçti.

• Kanun-i Esasi’de Değişiklikler (1909): Padişahın yetkileri kısıtlandı, meclisin gücü artırıldı.

• Çok sayıda siyasi parti kuruldu (Ahrar Fırkası, Hürriyet ve İtilaf Fırkası, Osmanlı Demokrat Fırkası vb.).

• Basın özgürlüğü ilan edildi, çok sayıda gazete ve dergi çıktı.

🔹 Sosyal ve Kültürel Gelişmeler

• Halkın siyasete ilgisi arttı, mitingler ve gösteriler sıklaştı.

• İlk kez kadın hakları gündeme gelmeye başladı; kadın dernekleri ve dergileri yayımlandı.

• Batı tarzı eğitim ve kültür faaliyetleri hız kazandı.

• Türkçülük, Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık gibi fikir akımları daha da güçlendi.

🔹 Askerî ve Dış Politika Gelişmeleri

• Trablusgarp Savaşı (1911-1912): Osmanlı, İtalya’ya karşı savaştı ve yenildi; Trablusgarp kaybedildi.

• Balkan Savaşları (1912-1913): Osmanlı büyük toprak kayıpları yaşadı; Edirne ve Kırklareli kısa süre elden çıktı, sonra geri alındı.

• I. Dünya Savaşı (1914-1918): Osmanlı İttifak Devletleri yanında savaşa girdi, büyük kayıplar verdi.

• Bu dönemde Osmanlı’nın siyasi ve askeri gücü hızla zayıfladı.

🔹 Ekonomik Gelişmeler

• Osmanlı ekonomisi büyük ölçüde Duyun-u Umumiye’nin denetimindeydi.

• Savaşlar ve işgaller nedeniyle ekonomi daha da bozuldu.

• Yerli üretimi canlandırmak için bazı girişimler olsa da etkili olunamadı.

📌 Özetle: II. Meşrutiyet dönemi, özgürlüklerin arttığı ama aynı zamanda iç karışıklıklar ve savaşların yaşandığı, Osmanlı’nın son dönemini şekillendiren çok çalkantılı bir dönemdir.