– Konuyu yakaladı, arkasını bırakmadı, Uzattıkça uzattı; üzerine durdukça durdu.
– İşin esasını kavradı. Konusunu anladı. İşin üzerinde durdu ve durmaya da devam ediyor, edecek.
Cümle içinde kullanımı: ” Bu kadar konuş konuş nereye kadar ya aldın ele, girin volaya valla.”
– Emek ve para harcamadan işini gör, çıkarını sağla!
Cümle içinde kullanımı: “Al dağlardan kengeri, ver devenin ağzına demiş bize büyüklerimiz bizde bunun için elimizden geleni yapmalıyız.”
– Kendi değerini olduğundan daha aşağıda göstermek.
– Kendini, olmuş olduğu durumdan daha aşağı bir seviyede sayma durumu.
– Alçakgönüllü olma durumu ya da alçakgönüllüye yakışacak davranış, tevazu.
Cümle içinde kullanımı: ” Bu kadar fazla alçakgönüllülük yapma bana yeter be.”
– Çok kurumlu olmak.
– Kendini fazlasıyla beğenmek, sevmek.
– Böbürlenmek, kendini beğenmişlik.
– Kibirlenmek.
Cümle içinde kullanımı: ” Alçacık dağları ben yarattım diye söylenip duruyordu ama aslında hiçbir bir şey yapmamıştı.”
– Hepsi benzer, aynı, bir farklılığı olmayan, bir ayarda, hiçbir işe yaramaz.
Cümle içinde kullanımı: ” Bizimkiler yine çıkışta kavga etmişler al birini vur birine, akıllanmaz bunlar.”
– Ben de o haldeyim, aynı durumdayım.
– Ben de o düşünceye sahibim.
Cümle içinde kullanımı: ” Allah! Resmen ağzından bal damlıyor al benden de o kadar bu kadar haklı bir konuşma olamaz.”
– Loğusa döneminde olan bir kadının humma bunalımı içinde olması. ( İnanışlara göre ” al “denilen kötü ruh, loğusanın üzerine çökmek.)
Cümle içinde kullanımı: ” Bizim gelini yine al bastı galiba garip garip davranışlar.”
– İş olup bittikten sonra gösterilen, verilen ilgi ne işe yarar ki?
– Gecikmiş ve bundan dolayı değerini yitirmiş şeyler için kullanılır.
Cümle içinde kullanımı: ” Olanlar oldu geçti şimdide akşamdan sonra merhaba demekte.”
– Kazandığını günü gününe harcayan, har vurup harman savuran, savruk kimse.
– Vermiş olduğu sözleri tutmayan kişiler için kullanılan söz.
– Sıkıntılı bir halde olsa bile kazandığını günü gününe harcayan gelecek kaygısı olmayan tutumsuz kişinin hali.
Cümle içinde kullanımı: ” Hayat ne kadar zor ama sen yine de akşamdan kavur, sabaha savur bir haldesin.”
– Yiyip içip yatmaktan başka hiç bir kaygısı derdi olmayan.
Cümle içinde kullanımı: ” Akşam ahıra, sabah nahıra ne güzel bir hayat bu böyle ya.”