Yazar arşivleri: Firdevs Çeviker

RUBAİ NEDİR?

Rubai nedir?

Kelime kökeni: Arapça isimdir.

Divan edebiyatında dört dizeden oluşan ve belirli aruz kalıpları ile yazılan şiir, dördül.

Dörtlü kök, dörtlük, şiirde dört mısradan oluşan kıta, dört dizeli ve belirli aruzla yazılan şiir.

Genellikle düşünsel ağırlıklı konuların işlendiği, aruz ölçüsünün belirli kalıplarına göre yazılan, dört dizeden oluşan ve çoğunlukla birinci, ikinci ve dördüncü dizeleri aralarında uyaklı olan, Divan Yazımında çok kullanılmış bulunan, çağdaş şiirde de zaman zaman kullanılan bir şiir türü ve koşuk biçimi.

Cümle içinde kullanımı:’Bu sene yapılan sınavda rubai türünde şiir çıkabileceği söyleniyor.’

FAHRİYE NEDİR?

Fahriye nedir?

Kelime kökeni: Arapça eskimiş ve isimdir. 

Divan edebiyatında şairlerin kendi özelliklerinden övünerek söz ettikleri manzume veya manzumenin bir bölümü.

Divan Yazımında ozanların kendi özelliklerinden övünerek söz ettikleri, kendilerini övdükleri koşuk ya da kasidelerde, mesnevilerde ozanın kendini övdüğü bölüm.

Şairlerin kendilerini övmek için yazdıkları kaside.

Birini övmek için kaleme alınan divan edebiyatı nazım türü.

Cümle içinde kullanımı:’Şairler kendini övdükleri yazılarına fahriye denirmiş.’

MUKADDİME NEDİR?

Mukaddime nedir?

Kelime kökeni: Arapça eskimiş ve isimdir.

Bir olayın başlangıcı, ön söz, evvel gelen, öne geçen, alındaki perçem.

Hacivat ve Karagöz oyununda, Karagöz ve Hacivat’ın perdeye girişine verilen ad.

Cümle içinde kullanımı:’Her şeyin bir mukaddimesi vardır illaki.’

DİBACE NEDİR?

Dibace nedir?

Kelime kökeni: Arapça eskimiş ve isimdir.

Başlangıç, giriş, ön söz, kitapların süslenmiş sayfaları, mukaddime, küçük ipek parçası.

Cümle içinde kullanımı:’Basılan kitap da dibace olmadığı için şaşırmıştım halbuki yanlış basılmış.’

İKTİSAT NEDİR?

İktisat nedir?

Kelime kökeni: Arapça isimdir. 

Ekonomi, tutum, tasarruflu harcama, itidal üzere hareket etme, tutumluluk.

Mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı, tüketimi ve bölüşümüyle ilgili sosyal bir bilim dalı.

Cümle içinde kullanımı:’O indirim gelince alışveriş yapar, sürekli iktisatlı davranırdı.’

RETORİK NEDİR?

Retorik nedir?

Kelime kökeni: Fransızca isimdir.

Güzel söz söyleme, hitabet sanatı, belagat,  söz bilim.

Etkili, esprili, nazik güzel konuşma.

Cümle içinde kullanımı:’Her zaman karşımızdaki kişiyle konuşurken onu dikkatle dinlemeli ve retorik sanatından yararlanmalıyız.’

BİYOGRAFİ NEDİR?

Biyografi nedir?

Kelime kökeni: Yunanca isimdir.

Öz geçmiş, yaşam öyküsü.

Kişilerin kendi hayatını konu alan yazılara denir.

Cümle içinde kullanımı:’Edebiyat öğretmenimiz herkes’den performans olarak biyografi yazmasını söyledi.’

KADI NEDİR?

Kadı nedir?

Kelime kökeni: Arapça isimdir.

Tanzimat dönemine kadar her türlü davaya, Tanzimat ile Medeni Kanun arasındaki dönemde ise yalnız evlenme, boşanma, nafaka, miras davalarına bakan mahkemelerin başkanları, yöneticileri.

Osmanlılarda şeriat mahkemelerinin başında bulunan, aynı zamanda görev yeri ve çevresindeki düzenle ilgili yönetim ve denetim yetkileri bulunan yargıç.

Hüküm, karar, hakimlik, mahkeme reisi, ilim sahibi yetkili, yargıç.

Cümle içinde kullanımı:’O tam bir kör kadıydı, sinirlenince dayanamaz her şeyi ortaya dökerdi.’

İĞDİŞ NEDİR?

İğdiş nedir?

Kelime kökeni: Farsça sıfattır.

Erkeklik bezleri çıkarılarak veya burularak erkeklik görevi yapamayacak duruma getirilmiş hayvan.

Melez at veya hayvan.

Cümle içinde kullanımı:’Çiftlik ahırındaki atlara iğdiş yöntemi uyguladıkları için ceza yediler.’

İHMALKAR NEDİR?

İhmalkar nedir?

Kelime kökeni: Arapça sıfattır.

İşlerine önem vermeyip onları gelişigüzel yapıveren veya daha sonraya bırakan, savsak, ihmalci kimse.

İşine dikkatini vermeyen, boşlayan.

Cümle içinde kullanımı:’Sene sonunda derslerini önemsemeyip ihmalkar olduğu için yaz okuluna gitmek zorunda kaldı.’