Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 74. maddesi şu şekildedir:
Madde 74 – VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı
(Değişik: 3/10/2001‑4709/26 md.)
Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Turk Hukuk Sitesi+2Türkiye Büyük Millet Meclisi+2
Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Turk Hukuk Sitesi+1
(Mülga fıkra: 7/5/2010‑5982/8 md.) Turk Hukuk Sitesi+1
(Ek fıkra: 7/5/2010‑5982/8 md.) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Turk Hukuk Sitesi+1
(Ek fıkra: 7/5/2010‑5982/8 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. Turk Hukuk Sitesi+1
(Ek fıkra: 7/5/2010‑5982/8 md.) Kamu Başdenetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir; seçim usulü vb. kanunla düzenlenir. Turk Hukuk Sitesi+1
Bu maddede sayılan hakların kullanılma biçimi, Kamu Denetçiliği Kurumunun kuruluşu, görevi, çalışması, inceleme sonucunda yapacağı işlemler ile Kamu Başdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri, seçimi ve özlük haklarına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir. Turk Hukuk Sitesi+1
Özetle ne anlama geliyor?
-
Vatandaşlar (ve karşılıklılık koşuluyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar) dilekçe haklarını kullanabilirler: yani yetkili makamlara veya TBMM’ye yazılı olarak başvurma hakkına sahiptirler.
-
Başvurularla ilgili olarak sonucun kendilerine yazılı bildirilmesi zorunludur.
-
Ayrıca, Anayasa’ya göre herkes bilgi edinme hakkına ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
-
“Kamu Denetçiliği Kurumu” adıyla bir kurum kurulmuştur ve idarenin işleyişine ilişkin şikâyetleri inceleme görevine sahiptir.