Serolojik tanı testleri nelerdir?

Serolojik tanı testleri, kan, serum veya plazmada bulunan antikorları (IgG, IgM, IgA) ya da antijenleri tespit ederek enfeksiyon hastalıklarının tanısında kullanılan testlerdir. Özellikle bağışıklık sisteminin verdiği yanıtı göstermesi nedeniyle birçok hastalıkta önemli yer tutar.

Aşağıda en sık kullanılan serolojik test türlerini bulabilirsiniz:

✅ 1. ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay)

  • En yaygın serolojik testtir.

  • Antikor veya antijen varlığını ölçer.

  • HIV, hepatitler, Covid-19, otoimmün hastalıklar gibi birçok alanda kullanılır.

✅ 2. Western Blot

  • ELISA’dan sonra doğrulama testi olarak uygulanır.

  • Spesifik protein/antikor bantlarını gösterir.

  • HIV ve Lyme tanısında sık kullanılır.

✅ 3. IFA (İmmünofloresan Antikor Testi)

  • Hücre veya dokuda antikor bağlanmasını floresan mikroskobu ile gösterir.

  • Otoimmün hastalıklar (ANA, ANCA) ve bazı enfeksiyonlarda kullanılır.

✅ 4. Aglütinasyon Testleri

  • Antikorların, antijen taşıyan partikülleri topaklaştırması prensibine dayanır.

  • Brucella Wright testi, Widal testi bu gruptadır.

✅ 5. Hemaglütinasyon / Pasif Hemaglütinasyon

  • Kırmızı kan hücrelerinin antikor etkisiyle aglütine olması.

  • Viral hastalık serolojisinde (ör. kızamık) kullanılır.

✅ 6. Neutralizasyon Testleri

  • Virüsün hücreye girmesini engelleyen nötralizan antikorları ölçer.

  • Aşı etkinliği ve bazı viral enfeksiyonların tanısında kullanılır.

✅ 7. RIA (Radyoimmün Assay)

  • Radyoaktif işaretli antijen/antikor kullanır.

  • Günümüzde ELISA’ya göre daha az kullanılsa da oldukça duyarlıdır.

✅ 8. Latex Aglütinasyon Testleri

  • Lateks partikülleriyle hızlı şekilde antijen/antikor tespiti.

  • CRP, RF gibi testlerde kullanılır.

✅ 9. Hızlı Test Stripleri (Rapid Tests)

  • Gebelik testi mantığına benzer.

  • HIV, Hepatit, Covid-19 hızlı testleri.

✅ 10. Complement Fixation Test (Kompleman Fiksasyon Testi)

  • Antikor-antijen reaksiyonunda kompleman tüketilip tüketilmediğini ölçer.

  • Eski bir yöntemdir; yerini diğer testler almıştır.

✅ Serolojik Testler Ne İçin Kullanılır?

  • Enfeksiyon tanısı (HIV, hepatit, Lyme, Brucella vb.)

  • Bağışıklık durumu takibi (aşı sonrası bağışıklık)

  • Otoimmün hastalıkların tanısı

  • Kan grubu tespiti

  • Allerji testlerinde IgE ölçümü