WISC-R (Wechsler Intelligence Scale for Children – Revised), 6–16 yaş arasındaki çocukların zeka düzeyini ölçmek için kullanılan bir testtir. Bu test, çocuğun bilişsel yeteneklerini çeşitli alanlarda değerlendirir ve genel bir IQ (Intelligence Quotient) puanı elde edilmesini sağlar. İşleyişi şöyle özetlenebilir:
1. Hazırlık ve Ortam
-
Test, psikolog veya eğitim psikoloğu gibi uzman kişiler tarafından uygulanır.
-
Sessiz, dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak bir ortam gerekir.
-
Test yaklaşık 60–90 dakika sürer; gerektiğinde bölümler halinde uygulanabilir.
2. Testin Bölümleri
WISC-R iki ana bölümden oluşur: Sözel (Verbal) ve Performans (Performance/Nonverbal).
a) Sözel Test Alt Ölçekleri (Verbal)
-
Bilgi (Information): Genel kültür ve çevre bilgisi soruları.
-
Benzerlikler (Similarities): Kavramlar arasındaki ilişkiyi açıklama.
-
Aritmetik (Arithmetic): Matematiksel problem çözme yeteneği.
-
Sayı Dizisi (Digit Span): Hafıza ve dikkat; verilen sayı dizisini tekrar etme.
-
Kelimelerle Tanımlama (Vocabulary): Sözcüklerin anlamını bilme ve açıklama.
-
Anlamlandırma (Comprehension): Mantıksal ve sosyal kuralları anlama.
b) Performans Test Alt Ölçekleri (Performance)
-
Resim Tamamlama (Picture Completion): Eksik görseli bulma.
-
Resim Düzenleme (Picture Arrangement): Görselleri mantıksal sıraya koyma.
-
Blok Tasarımı (Block Design): Bloklarla verilen deseni oluşturma.
-
Karmaşık Figürler (Object Assembly): Parçaları birleştirerek bütün oluşturma.
-
Simge Arama (Coding): Hız ve dikkat; sembolleri kodlama.
-
Labirentler (Mazework): Labirentleri çözme, planlama ve problem çözme becerisi.
3. Uygulama Süreci
-
Talimat Verme: Her alt test için çocuğa net talimat verilir.
-
Cevapları Değerlendirme: Yanıtlar doğru/yanlış veya puanlama sistemine göre değerlendirilir.
-
Puanlama: Alt testlerden elde edilen ham puanlar, yaşa göre standard puanlara çevrilir.
-
IQ Hesaplama: Sözel ve performans alt testlerinin toplam puanları, çocuğun genel IQ’sunu verir.
4. Yorumlama
-
IQ puanı genellikle ortalama 90–110 arasıdır.
-
Puanlar, çocuğun güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek, öğrenme güçlüklerini veya üstün yetenekleri saptamak için kullanılır.
-
Tek başına bir ölçüt değildir; okul performansı, sosyal beceriler ve duygusal durum da değerlendirilmelidir.