Dilek-şart kipi, bir fiilin gerçekleşmesi istenen, mümkün olan veya şartlara bağlı olan durumları anlatmak için kullanılan fiil kipidir. Yani, kesin bir olay değil, bir olasılık, istek veya şart ifade eder. Türkçede bu kipi iki ana başlıkta inceleyebiliriz: dilek kipi ve şart kipi.

1. Dilek Kipi:

   • İstek kipi (-e, -a, -esi): “Giteyim, gelelim” → kişinin kendi isteğini ifade eder.

   • Gereklilik kipi (-meli, -malı): “Gitmeliyim, çalışmalıyız” → yapılması gerekeni anlatır.

   • Şart kipiyle karışabilen geçmiş dilek kipi (-seydi, -saydı): “Gelseydin, seni görürdüm.”

2. Şart Kipi (-se, -sa):

   • Bir olayın gerçekleşmesinin başka bir koşula bağlı olduğunu gösterir.

   • Örnek: “Gelirse, sana yardım ederim.”
     Burada yardım etme olayı, “gelmesi” şartına bağlıdır.

Kısaca özetlersek:

• Dilek kipi → isteği, olasılığı veya gerekliliği ifade eder.

• Şart kipi → bir olayın başka bir olaya bağlı olduğunu ifade eder.