Aydınlanma dönemi (17. yüzyıl sonları – 18. yüzyıl), Avrupa’da özellikle akıl, bilim ve bireysel özgürlük kavramlarının ön plana çıktığı bir çağdır. Kilisenin ve kralların otoritesine karşı aklın, bilimin ve özgür düşüncenin savunulduğu bir dönemdir.

Öne çıkan gelişmeler:

• Akıl ve bilim ön planda: İnsanların olayları açıklarken dinî dogmalar yerine aklı ve gözleme dayalı bilimi kullanması yaygınlaştı.

• Felsefi hareketler: Voltaire, Rousseau, Montesquieu, John Locke gibi düşünürler özgürlük, eşitlik, hukuk devleti ve insan hakları üzerine fikirler ortaya koydu.

• Toplumsal değişim: Mutlak monarşiye karşı çıkıldı; meşrutiyet, demokrasi ve halk egemenliği gibi kavramlar gelişti.

• Bilimsel ilerleme: Newton’un fizik yasaları, Descartes’ın akılcılığı, bilimsel yöntemlerin gelişmesi Aydınlanma’yı güçlendirdi.

• Eğitim ve basın: Okuryazarlık arttı, ansiklopediler yayımlandı (Diderot ve d’Alembert’in Ansiklopedisi çok ünlüdür).

• Sanat ve kültür: Neoklasisizm ortaya çıktı, müzikte Mozart ve Beethoven gibi isimler öne çıktı.

• Siyasi etkiler: Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi (1776) ve Fransız Devrimi (1789) Aydınlanma düşüncelerinin ürünü oldu.

👉 Kısaca, Aydınlanma dönemi Avrupa’da “aklın çağı” olarak bilinir; modern bilimin, demokrasinin ve insan haklarının temelini atan dönemdir.