Akut böbrek yetmezliği (ABY), böbreklerin ani ve hızlı şekilde fonksiyonlarını kaybetmesi durumudur. Kronik böbrek yetmezliğinden farklı olarak ani gelişir ve erken müdahaleyle geri döndürülebilir. Akut böbrek yetmezliği belirli evrelere ayrılır, genellikle 3 evre şeklinde sınıflandırılır:
🔹 Evre 1 (Hafif)
-
Kreatinin düzeyi: Normalin 1.5–1.9 katına çıkmıştır veya 0.3 mg/dL’den fazla artış vardır.
-
İdrar çıkışı: 6 saatte 0.5 mL/kg/saatten az idrar çıkar.
-
Belirti: Belirgin semptom olmayabilir; genelde laboratuvar testleriyle tespit edilir.
🔹 Evre 2 (Orta)
-
Kreatinin düzeyi: Normalin 2–2.9 katı artmıştır.
-
İdrar çıkışı: En az 12 saat boyunca 0.5 mL/kg/saatten az.
-
Belirti: Halsizlik, ödem, tansiyon dengesizlikleri görülebilir.
🔹 Evre 3 (Ağır)
-
Kreatinin düzeyi: Normalin 3 katı veya daha fazla artmıştır ya da ≥ 4.0 mg/dL’ye ulaşmıştır.
-
İdrar çıkışı: 24 saat boyunca hiç idrar çıkışı olmayabilir (anüri) veya 0.3 mL/kg/saatin altına düşer.
-
Durum: Diyaliz gerekebilir; hayatı tehdit edebilir.
💡 Not:
Evrelerin tanımında genellikle KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) sınıflandırması kullanılır.
👩⚕️ Erken Müdahale Önemlidir!
Akut böbrek yetmezliği genellikle:
-
İlaç toksisitesi (NSAİİ, aminoglikozidler vb.)
-
Dehidrasyon
-
Enfeksiyon (sepsis)
-
Travma veya ameliyat sonrası gelişebilir.