Coğrafyada menderes, genellikle nehirlerin oluşturduğu kıvrımlı, dolambaçlı ve zikzak şeklindeki akarsu bükümlerine denir. Yani bir nehir veya dere, akarken düzgün düz bir hat izlemek yerine sağa sola geniş kıvrımlar yaparsa, bu kıvrımlara menderes denir.

Neden olur?

• Nehir yatağının eğimi azaldıkça,

• Akış hızı yavaşladıkça,

• Nehir yatağındaki zemin yumuşak ve kolay aşınabilir olduğunda,

Nehirler yanlara doğru bükülür, böylece menderesler oluşur.

Nerelerde görülür?

• Düz ve geniş ovalarda,

• Alüvyal (taşınmış tortulların biriktiği) ovalarda sıkça görülür.

Örnek:

Türkiye’de Fırat ve Dicle nehirlerinde, dünya genelinde ise Missisipi Nehri gibi büyük nehirlerde belirgin menderesler vardır.

Kısaca, menderes: Nehirlerin sarmal veya zikzaklar çizerek akmasıyla oluşan geniş kıvrımlara verilen isimdir.