El-Cezerî’nin en bilinen eseri “el-Câmiʿ Beyne’l-ʿilm ve’l-ʿamel en-nâfiʿ fî ṣınâʿati’l-ḥiyel” adlı kitaptır. Türkçeye çevrilmiş haliyle genellikle “Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap” ya da daha kısa haliyle “Olağanüstü Mekanik Araçların Bilgisi” olarak anılır.

Bu eser, 1206 yılında yazılmış olup robotik, otomasyon, hidrolik sistemler ve mekanik araçlarla ilgili detaylı bilgiler içerir. Kitapta yer alan makinelerden bazıları şunlardır:

• Otomatik su saatleri

• Abdest alma makineleri

• Mekanik müzik çalan aletler

• Su taşıma sistemleri (pompalar)

• Otomatlar (insan hareketlerini taklit eden makineler)

Bu eser, hem teknik çizimlerle hem de işleyiş açıklamalarıyla dönemin çok ilerisinde bir mühendislik anlayışını yansıtır ve El-Cezerî’yi “robotik biliminin öncülerinden biri” yapar.