Birleşik zamanın rivayeti, Türkçede birleşik zamanlı fiillerin rivayet (dolaylı anlatım) kipleriyle çekimlenmesi anlamına gelir. Bu kullanım, başkasından duyulan veya öğrenilen bir eylemi ifade etmek için kullanılır.
Birleşik zamanlar, iki fiilin birleşmesiyle oluşur ve genellikle “yardımcı fiil” olarak bilinen “imek” (olmak) fiiliyle bir araya gelirler. Rivayet kipi ise “-miş” ekinin kullanımıyla ifade edilir.
Birleşik Zamanların Rivayet Şekilleri
- Geniş Zamanın Rivayeti:
- Olumlu: gelirmiş (gelir + miş)
- Olumsuz: gelmezmiş (gelmez + miş)
- Geniş Zamanın Hikayesi:
- Olumlu: gelirmişmiş (gelir + miş + miş)
- Olumsuz: gelmezmişmiş (gelmez + miş + miş)
- Geniş Zamanın Rivayeti Şart Kipi:
- Olumlu: gelirmişse (gelir + miş + se)
- Olumsuz: gelmezmişse (gelmez + miş + se)
- Geniş Zamanın Rivayeti Emir Kipi:
- Olumlu: gelirmişsin (gelir + miş + sin)
- Olumsuz: gelmezmişsin (gelmez + miş + sin)
Örnek Cümleler
- Geniş Zamanın Rivayeti:
- Duyduğuma göre Ahmet, her gün erken kalkarmış.
- Bana dediler ki, o, sigara içmezmiş.
- Geniş Zamanın Hikayesi:
- Anlattıklarına göre, burada bir zamanlar çok güzel bir bahçe varmışmış.
- Eskiden buralar hep tarlaymışmış, dedem öyle derdi.
- Geniş Zamanın Rivayeti Şart Kipi:
- Eğer çalışmazmışsa, sınıfta kalacakmış.
- Ona göre, yağmur yağmazmışsa pikniğe gideceklermiş.
- Geniş Zamanın Rivayeti Emir Kipi:
- Söylediklerine göre, buraya gelirmişsin.
- Annem dedi ki, ödevini yapmazmışsın.
Bu yapılar, başkasından duyulan veya dolaylı olarak öğrenilen bilgileri aktarırken sıkça kullanılır ve Türkçede dolaylı anlatımı ifade etmenin önemli bir yoludur.