Bir borcun gerçek maliyeti, sadece faiz oranı değil, borç boyunca cebinden çıkacak toplam para üzerinden hesaplanır.
💰 Temel hesap
En basit haliyle:
Gerçek maliyet = Toplam geri ödeme − Elinize geçen/harcadığınız ana para
Örneğin 100.000 TL borç aldın ve vade sonunda toplam 130.000 TL ödediysen:
130.000 − 100.000 = 30.000 TL
Yani borcun finansman maliyeti 30.000 TL olur.
🧾 Ama sadece faize bakma
Gerçek maliyete şunları da dahil etmek gerekir:
- Faiz
- Vergi ve yasal kesintiler
- Kredi tahsis/işlem ücretleri
- Sigorta ve zorunlu diğer maliyetler
- Varsa komisyonlar
- Gecikme halinde oluşabilecek faiz/ücretler
Bu nedenle iki krediyi karşılaştırırken “faizi daha düşük olan kesinlikle daha ucuzdur” demek doğru değildir.
📅 Vade de çok önemlidir
Aynı miktar borç için:
Kısa vade → daha yüksek taksit, genellikle daha düşük toplam faiz
Uzun vade → daha düşük taksit, genellikle daha yüksek toplam geri ödeme
Örneğin 100.000 TL borçta aylık taksit 4.000 TL iken 36 ay sürüyorsa:
4.000 × 36 = 144.000 TL
Toplam geri ödeme 144.000 TL ise, ana para 100.000 TL olduğundan finansman maliyeti 44.000 TL olur.
💳 Kredi kartında hesap biraz farklıdır
Kredi kartında özellikle asgari ödeme yapıldığında, kalan borca uygulanan faiz nedeniyle borcun gerçek maliyeti zaman içinde büyüyebilir.
Bu nedenle:
Alışveriş tutarı ≠ Sonunda ödeyeceğin toplam tutar
olabilir.
🧠 En önemli üç soru
Bir borç almadan önce şunları sor:
- Elime net kaç TL geçiyor?
- Toplamda kaç TL geri ödeyeceğim?
- Bu borç için fazladan kaç TL ödemiş olacağım?
Bunlara ek olarak yıllık maliyet oranını ve ödeme planını karşılaştırmak, farklı kredi tekliflerini değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Gerçek maliyet, “faiz yüzde kaç?” sorusundan çok “bu borç bana toplamda kaç liraya mal olacak?” sorusunun cevabıdır.