Divan edebiyatı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde gelişen, klasik Türk edebiyatının en önemli koludur. Arap ve Fars edebiyatlarından etkilenmiş, özellikle şiir alanında zengin bir dil ve anlatım biçimiyle yazılmıştır. Genellikle saray ve yüksek kültür çevrelerinde gelişmiş, ağır ve süslü bir dil kullanılır.
Özellikleri:
-
Ağırlıklı olarak şiir türleri (gazel, kaside, mesnevi, rubai, müstezat vb.) ön plandadır.
-
Arapça ve Farsça kelimeler bolca kullanılır.
-
Divan edebiyatında “mazmun” denilen tekrar eden kalıplaşmış temalar vardır (aşk, doğa, şarap, güzellik, ölüm gibi).
-
Sanat ve estetik önemlidir, anlam ve şekil arasında uyum aranır.
-
Genellikle bireysel duygular, tasavvufi konular, aşk, doğa ve insan yaşamı işlenir.
Örnek:
Meşhur divan şairi Fuzuli’den bir gazel mısrası:
“Su kasidesi” adlı gazelinden bir beyit:
“Su içdim, gözümün yaşı oldu suya,
Gönlümün gamı aktı gence yaşıma.”
Ya da en bilinen örneklerden biri:
Baki (16. yy şairi) gazelinden:
“Her ne kadar güzel olsan da ey gönül,
Neyleyim gam ile dolu olmayı.”