“Simit”in İngilizcesi tam birebir karşılığı olan bir kelime yok ama genellikle şöyle çevrilir:
“Turkish bagel” veya “sesame-encrusted bread ring” (susam kaplı halka ekmek).
Yani biri sorduğunda “It’s a Turkish bagel, covered in sesame seeds” dersen, ne olduğunu anlarlar. Ama New York bagel’ıyla aynı şey değil tabii, kıtırlığı ve lezzeti bambaşka 😄
Evet, Mars’ta su bulundu ama şöyle bir durum var: akarsular gibi çağlayan sular değil, daha çok izler, buzlar ve bazı nemli toprak yapıları şeklinde.
Şöyle özetleyeyim:
Su buzu: Mars’ın kutuplarında bol miktarda su buzu tespit edildi. Hatta bazı yerlerde, yüzeyin hemen altında bile buz olduğu düşünülüyor.
Tuzlu su akıntıları (RSL): 2015’te NASA, Mars’ta bazı mevsimsel izlerin, tuzlu suyun zaman zaman yüzeye çıkması sonucu oluşabileceğini duyurdu. Fakat bu çok net değil, hala tartışmalı.
Geçmişte bol su: Mars’ta bir zamanlar göller, nehirler ve hatta okyanuslar olduğu düşünülüyor. Kuru nehir yataklarına benzeyen yüzey şekilleri bunu destekliyor.
Günümüzde sıvı su? Muhtemelen çok çok az ve çoook tuzlu halde, geçici olarak sıvı kalabiliyor. Ama bu, “bir bardak su alıp içelim” gibi değil yani, mikroskobik ve geçici düzeyde.
Yani Mars şu anda çok kurak ama “susuz” değil. Geçmişteyse bayağı suluymuş gibi görünüyor.
Evet, Mars’ta su bulundu ama şöyle bir durum var: akarsular gibi çağlayan sular değil, daha çok izler, buzlar ve bazı nemli toprak yapıları şeklinde.
Şöyle özetleyeyim:
Su buzu: Mars’ın kutuplarında bol miktarda su buzu tespit edildi. Hatta bazı yerlerde, yüzeyin hemen altında bile buz olduğu düşünülüyor.
Tuzlu su akıntıları (RSL): 2015’te NASA, Mars’ta bazı mevsimsel izlerin, tuzlu suyun zaman zaman yüzeye çıkması sonucu oluşabileceğini duyurdu. Fakat bu çok net değil, hala tartışmalı.
Geçmişte bol su: Mars’ta bir zamanlar göller, nehirler ve hatta okyanuslar olduğu düşünülüyor. Kuru nehir yataklarına benzeyen yüzey şekilleri bunu destekliyor.
Günümüzde sıvı su? Muhtemelen çok çok az ve çoook tuzlu halde, geçici olarak sıvı kalabiliyor. Ama bu, “bir bardak su alıp içelim” gibi değil yani, mikroskobik ve geçici düzeyde.
Yani Mars şu anda çok kurak ama “susuz” değil. Geçmişteyse bayağı suluymuş gibi görünüyor.
Yazlık evin zekâtı, genel kural olarak verilmez. Ama birkaç detaya dikkat etmek gerekiyor, duruma göre değişebiliyor. Şöyle açıklayayım:
Eğer yazlık ev, kişisel kullanım içinse (yani yaz tatillerinde aileyle gidilen, yatırım amacıyla alınmayan bir evse), zekâta tabi değildir.
Çünkü zekât malı, çoğunlukla ticaret için elde tutulan varlıklar içindir. Kişisel kullanımda olan ev, araba, eşyalar gibi mallara zekât düşmez.
Eğer yazlık ev, ticaret amacıyla alındıysa (mesela al-sat yapıyorsan ya da değerlenince satmak için aldıysan),
Veya sürekli kiraya veriliyorsa ve bu gelir düzenli kazanç haline geldiyse,
—> o zaman elde edilen gelir zekâta tabi olur (yani kira geliri üzerinden %2.5 zekât verilir, evin toplam değeri üzerinden değil).
Kendi yazlığınsa, kullanıyorsan → zekât yok.
Yatırımlıksa, al-sat yapıyorsan ya da kiraya veriyorsan → kazanç üzerinden zekât var.
İstersen özel bir durumu da anlat, ona göre net yorum yapabilirim.
İyi bir domates turşusu yapmak, hem sabır hem de lezzet dengesine dikkat isteyen bir iştir ama sonucu da sofraya çok yakışan, çıtır çıtır bir keyif olur. İşte tam kıvamında, ne ekşi ne aşırı tuzlu bir domates turşusu tarifi:
2 kg yeşil (sert) domates
1 baş sarımsak
3-4 adet acı sivri biber (isteğe bağlı)
1 demet maydanoz
1 çay bardağı üzüm sirkesi (veya elma sirkesi)
2 yemek kaşığı kaya tuzu
1 tatlı kaşığı toz şeker
İçme suyu (klorsuz olmalı)
Cam kavanoz (2 litrelik)
Domatesleri yıka ve saplarını temizle. Büyükse ortadan ikiye kes, küçükse bütün bırakabilirsin.
Sarımsakları soy, biberleri doğra (acı seviyorsan bol keseden koy).
Kavanozun dibine biraz sarımsak ve biber at, üzerine bir kat domates koy. Üzerine maydanoz serpiştir. Bu kat kat dizme işini kavanoz dolana kadar sürdür.
Ayrı bir kapta su, sirke, tuz ve şekeri karıştır. Tuzu iyice erit. Bu karışımı domateslerin üstüne dök. (Domateslerin üstünü tamamen kapatsın.)
Üzerine temiz bir poşetle hava almayacak şekilde bastırıp kapağını sıkıca kapat.
Serin ve karanlık bir yerde 15-20 gün kadar beklet. Her 2-3 günde bir kapağı açmadan hafifçe çalkalayabilirsin.
Kaya tuzu kullan; normal sofra tuzu turşuyu eritir.
Domateslerin sert olması önemli, yoksa hamur gibi olur.
İçme suyu şart. Musluk suyu turşuyu bozabilir.
Daha çıtır istiyorsan 1 aspirini ezip atabilirsin (ninem usulü).
Cam kavanozda yap, plastik işin tadını kaçırır.
Rüyada Kur’an okunduğunu duymak genelde oldukça hayırlı ve anlamlı bir rüya olarak kabul edilir. Farklı yorumlar olabilir ama genel hatlarıyla şöyle yorumlanır:
Kur’an sesi duymak, kişinin iç dünyasında bir rahatlama, arınma ve huzur yaşadığının ya da yaşayacağının işareti olabilir. Vicdanın sesi gibi düşünebiliriz bunu; bir şeyleri doğru yapıyorsun ya da yapma vaktin geliyor anlamına gelir.
Rüya sahibinin yakın zamanda ferahlatıcı haberler alacağı, sıkıntılarından kurtulacağı yönünde yorumlar yapılır. Özellikle stresli veya zorlu bir dönemden geçiliyorsa, bu rüya moral veren bir işarettir.
Kur’an sesi bazen bir “uyarı” olarak da yorumlanır. Hayatında yanlış giden şeylere dikkat etmen, bazı kararlarını tekrar gözden geçirmen gerektiğini gösterebilir. Özellikle sesin içeriğini hatırlıyorsan, o ayetle ilgili özel bir mesaj olabilir.
İçsel bir temizlik isteğini, tövbe etmeye, daha iyi bir insan olmaya yönelik içten gelen bir çağrıyı da temsil edebilir. Ruhsal olarak arınma dönemine giriyor olabilirsin.
Eğer rüyada bir başkası Kur’an okuyorsa ve sen dinliyorsan, o kişi ya da o ortam sana rehberlik edecek biri olabilir. Dini, ahlaki ya da genel yaşam deneyimi açısından sana yol gösterici biriyle karşılaşabilirsin.
Eğer rüyadaki ortam, hissettiklerin veya sesin tonu gibi detayları da paylaşırsan, daha derin bir yorum yapabilirim. Rüyalar bazen küçük detaylarda büyük ipuçları taşır
Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu (TTOK), kulağa sadece arabalarla ilgili gibi gelse de aslında çok daha geniş bir yelpazede faaliyet gösteren köklü bir kuruluştur. 1923 yılında kurulmuş ve hem ulaşım hem de turizm alanlarında önemli işler yapmıştır. İşte TTOK’un temel faaliyet alanları:
Uluslararası belgeler düzenler: Özellikle uluslararası ehliyet (IDP) gibi belgeler için en çok bilinir.
Yol yardımı hizmetleri verir (ama bu artık çok sınırlı yapılmakta).
Araçla yurtdışına çıkanlara “gümrük karnesi” (Triptyk) gibi evrakları sağlayarak işlerini kolaylaştırır.
Türkiye’nin tanıtımına katkı sağlamak için bir dönem rehber kitaplar, haritalar, broşürler basmış; seyahat kültürünü yaygınlaştırmaya çalışmıştır.
Eski dönemlerde yol kenarlarına yön levhaları yerleştirme işini de yapan ilk kurumlardandır.
Tarihi eserlerin korunması ve restore edilmesi konularında da zamanında aktif olmuşlardır.
Özellikle bazı tarihi han, köprü, çeşme gibi yapıları restore ettikleri bilinir.
Trafik güvenliği, sürücü eğitimi, bilinçli yolculuk gibi konularda eğitimler düzenlemiş; kamu spotları ve yayınlar yapmıştır.
Günümüzde en aktif olduğu alan, yurt dışına çıkanlar için uluslararası sürücü belgesi (IDP) verme işidir. Diğer faaliyet alanları ise zamanla ya devlete devredildi ya da azaldı.
Kısaca özetlemek gerekirse:
TTOK, bir zamanlar Türkiye’de turizmin gelişmesinden trafik düzenine, restorasyon çalışmalarından sürücülere belge vermeye kadar birçok alanda aktif olmuş, bugünse daha çok belge düzenleyen ve kültürel mirasa sahip çıkan bir kurum haline gelmiştir.
İstersen nostaljik birkaç fotoğraf ya da verdikleri belgelerden örnek de gösterebilirim.
Pehlevi ailesi, İran’ın 20. yüzyıldaki son hanedanıdır ve 1979’daki İran İslam Devrimi’yle birlikte iktidardan düşmüşlerdir. Şöyle kısaca özetleyelim:
Kurucusu: Rıza Şah Pehlevi (1925’te Kaçarlar’ın yerine tahta çıktı)
Oğlu: Muhammed Rıza Pehlevi, 1941’de tahta geçti.
1979’a kadar İran’da krallık (şahlık) sürdüler.
İslam Devrimi (1979): Ayetullah Humeyni önderliğindeki halk hareketi, krallığa karşı büyük bir isyan başlattı.
Sebepler:
Aşırı batıcılık ve modernleşme baskısı
Dini değerlere yeterince saygı duyulmaması
Yolsuzluk, baskıcı rejim, istihbarat örgütü SAVAK’ın zulümleri
Fakirlikle boğuşan halk vs. zenginleşen elitler ayrımı
Muhammed Rıza Pehlevi: Devrimden sonra Mısır, Fas, Meksika, ABD, Panama derken sonunda Mısır’da sürgünde hayatını kaybetti (1980).
İmparatoriçe Farah Diba ve çocukları, ABD ve Avrupa‘da yaşamlarını sürdürmeye başladı.
Aile bugün hâlâ sürgünde yaşıyor ama taht iddiaları sembolik seviyede.
Reza Pehlevi (Şah’ın oğlu): Sürgünde “seküler, demokratik İran” çağrıları yapıyor ama ülkede pek etkisi yok.
ABD’de yaşıyor, zaman zaman sosyal medya ve TV röportajlarıyla sesini duyurmaya çalışıyor.
İran’da hâlâ bir kesim, Pehlevi dönemine duyduğu nostaljiyle Şahlık rejimini özlese de, mevcut İslam Cumhuriyeti sistemi baskın durumda. Yani Pehleviler artık tarih sahnesinin dışındaki bir hanedan olarak yaşamlarını sürdürüyorlar.
Ceviz kürü, genellikle bağışıklık güçlendirme, kilo verme, kolesterolü düşürme ya da uyku düzenini iyileştirme gibi amaçlarla uygulanır. En yaygın ve pratik olanı ise şu şekildedir:
Malzemeler:
1 adet ceviz içi
1 su bardağı içme suyu (ılık veya oda sıcaklığında)
Gece yatmadan önce 1 adet ceviz içini 1 su bardağı suya koy.
Bu şekilde gece boyunca beklet (yaklaşık 8 saat).
Sabah aç karna önce cevizli suyu iç, ardından da ceviz içini ye.
Bu kür genellikle 15 gün boyunca her sabah uygulanır.
Ardından 1 hafta ara verilip tekrar başlanabilir.
Kalp sağlığını destekler, kolesterolü düşürmeye yardımcı olur.
Beyin fonksiyonlarını güçlendirdiği düşünülür.
Tokluk hissi verir, zayıflamak isteyenler için idealdir.
Bazı kişilerde uyku problemlerini hafiflettiği söylenir.
İçeriğindeki Omega-3 ile hormon dengesine katkı sağlar.
Cevize alerjiniz varsa kesinlikle denemeyin.
Her gün fazlası tüketilirse yağ alımı artar, kilo yapabilir.
İlaç kullanıyorsanız, doktorunuza danışmanız en iyisi.
İstersen farklı amaçlar için kullanılan ceviz kürlerini de anlatabilirim. Mesela tiroid için, cilt için ya da erkeklerde sperm kalitesini artırmak için olanları gibi. Hangisini merak ediyorsun?
Rezene çayı: Gazın baş düşmanı. Sindirimi rahatlatır, mideyi yatıştırır.
Nane çayı: Bağırsakları gevşetir, gazı rahat çıkarırsın.
Zencefil: Taze olarak ya da çay şeklinde tüketilebilir. Gazı söker atar.
Kimyon: Yemeklere eklenirse gaz yapıcı etkileri azaltır.
Yavaş yemek: Lokmalarını iyi çiğnemek hava yutmanı engeller.
Gaz yapan gıdalardan kaçınmak: Kuru fasulye, nohut, lahana, brokoli, soğan, gazoz, sakız… Bunlar gaz yapma şampiyonları.
Laktoz intoleransına dikkat: Süt ve süt ürünleri sonrası gaz oluyorsa intolerans olabilir.
Hafif yürüyüş: Yemekten sonra 10-15 dakikalık bir yürüyüş gazın çıkmasına yardımcı olur.
Diz-göğüs pozisyonu: Yerde uzanıp dizlerini karnına çekmek bağırsakları harekete geçirir.
Simetikon içeren ilaçlar: Eczanelerde gaz giderici olarak satılır.
Probiyotikler: Bağırsak florasını dengeler, uzun vadede gaz sorununu azaltabilir.
Eğer gaz sürekli oluyorsa ya da çok şiddetliyse, altında başka bir sindirim sorunu olabilir. (İBS, gıda intoleransı gibi…) O zaman doktora görünmek iyi olur.