Yazar: Dudu Çal

Doğu Anadolu Bölgesi, iklimi ve coğrafi yapısı itibarıyla oldukça zengin bir tarım potansiyeline sahiptir. Bu bölge, farklı iklim koşullarına sahip olan yerleriyle çeşitlilik gösteren meyve ve sebzelerin yetiştirilmesine olanak tanır. Doğu Anadolu’da yetişen başlıca meyve ve sebzeler şunlardır:

Meyveler:

1. Elma – Erzincan, Iğdır, ve Malatya gibi illerde yaygın olarak yetiştirilir.
2. Armut – Erzincan ve Malatya’da önemli bir meyvedir.
3. Kiraz – Elazığ, Malatya ve Bingöl gibi illerde yetişir.
4. Kayısı – Malatya, bölgenin kayısı üretimiyle ünlüdür.
5. Üzüm – Erzincan ve Malatya başta olmak üzere pek çok ilde yetişir.
6. Nar – Iğdır gibi illerde nar üretimi yaygındır.
7. Şeftali – Erzincan, Malatya gibi illerde üretilir.
8. Vișne – Malatya, Elazığ gibi illerde yetişir.
9. Ceviz – Erzincan ve diğer bazı illerde ceviz üretimi yapılmaktadır.
10. Fındık – Erzurum’da az da olsa fındık yetiştirilir.

Sebzeler:

1. Patates – Erzurum, Erzincan ve Iğdır’da yaygın olarak yetiştirilir.
2. Soğan – Erzincan ve Ağrı gibi illerde soğan üretimi yapılır.
3. Biber – Erzincan, Erzurum gibi illerde yetiştirilen önemli bir sebzedir.
4. Domates – Erzincan, Malatya gibi illerde domates yetiştirilir.
5. Havuç – Erzincan, Elazığ ve Malatya gibi illerde üretilir.
6. Kabak – Erzincan ve Iğdır gibi illerde yaygın olarak yetiştirilir.
7. Lahana – Erzincan, Erzurum gibi illerde lahananın üretimi yaygındır.
8. Fasulye – Erzincan ve Bingöl gibi illerde yetiştirilir.
9. Marul – Erzincan ve Erzurum gibi illerde yetiştirilen bir sebzedir.
10. Bezelye – Erzincan ve Iğdır gibi illerde yetişen bir sebzedir.

Bölge, yüksek rakımlı alanlarda soğuk hava koşullarına dayanıklı meyve ve sebzelerin yetiştirilmesi açısından oldukça elverişlidir.

Yılbaşı hindisi hazırlamak için klasik ve lezzetli bir tarif aşağıda yer almaktadır:

Malzemeler:

• 1 adet bütün hindi (yaklaşık 4-5 kg)
• 3 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1 yemek kaşığı tereyağı (eritilmiş)
• 1 limon (dilimlenmiş)
• 1 baş sarımsak (bütün)
• 2 soğan (dilimlenmiş)
• 2-3 dal taze kekik
• 2-3 dal taze biberiye
• Tuz ve karabiber
• 1 su bardağı tavuk suyu veya su
• 1 su bardağı beyaz şarap (isteğe bağlı)

İç harcı için:

• 1 su bardağı dökme pirinç
• 1 su bardağı ceviz (doğranmış)
• 1 su bardağı kuru üzüm
• 1 soğan (doğranmış)
• 2 yemek kaşığı tereyağı
• Tuz ve karabiber

Yapılışı:

1. Hazırlık:
   • Fırını 180°C’ye ısıtın.
   • Hindiyi yıkayıp, iyice kurulayın. İç kısmını da temizleyin.
2. İç harcın hazırlanması:
   • Bir tavada tereyağını eritin, doğranmış soğanı soteleyin. Soğanlar yumuşadıktan sonra pirinci ekleyin ve birkaç dakika kavurun.
   • Üzerine ceviz, kuru üzüm, tuz ve karabiberi ekleyin. Karıştırarak 1-2 dakika daha pişirin.
   • Ocağın altını kapatın, harcı soğumaya bırakın.
3. Hindiyi hazırlamak:
   • Hindinin içine iç harcı yerleştirin. Ancak fazla sıkıştırmamaya dikkat edin, çünkü pişerken şişebilir.
   • Hindinin derisini, zeytinyağı ve eritilmiş tereyağı karışımıyla güzelce yağlayın. Üzerine tuz ve karabiber serpin.
   • Limon dilimleri, sarımsak, soğan, kekik ve biberiye ile hindinin içine ve etrafına yerleştirin.
4. Pişirme:
   • Hindiyi fırın tepsisine yerleştirin ve üzerine bir miktar tavuk suyu veya su ekleyin.
   • Hindinin üzerini alüminyum folyo ile kapatın. Fırında 2-2.5 saat boyunca pişirin.
   • Pişmenin son 30 dakikasında folyoyu çıkarın ve hindinin üstünün iyice kızarması için pişirmeye devam edin.
5. Servis:
   • Hindiyi fırından çıkarın, biraz dinlendirin. Dilimleyerek sıcak servis yapın.

Afiyet olsun! Bu tarif, yılbaşı sofranızı lezzetli ve şık hale getirecek.

Kandil gecelerinde, özellikle de bu gecelere özgü olarak kılınan namazlar için niyet etmek oldukça önemlidir. Ancak, kandil gecelerinde kılınan namazlar genellikle farz değil, nafile namazlar olduğundan niyetin doğru yapılması gerekir. İşte kandil gecesi namazı için nasıl niyet edileceği hakkında adımlar:

1. İhlaslı Bir Kalp ile Niyet Edin: Niyetin kalpten yapılması önemlidir. Namazı Allah rızası için kılmak gerektiğini unutmayın.
2. Dil ile Niyet: Kandil gecesinde kılmak istediğiniz namazın türünü belirleyin. Örneğin, “Bu geceki kandil namazını kılmaya niyet ettim” diyebilirsiniz. İhlaslı bir şekilde “Rabbim, bu geceyi senin rızan için değerlendireceğim” gibi bir niyet de edebilirsiniz.
3. Kısa ve Açık Niyet: “Kandil gecesi nafile namaz kılmaya niyet ettim” gibi kısa ve açık bir niyetle başlanabilir.

Kandil gecelerindeki nafile namazlar, Allah’a yakınlık sağlamak ve ibadeti artırmak amacıyla yapılan özel namazlardır. Dolayısıyla, niyet ederken niyetin sadece kandil namazına yönelik olduğuna emin olun.

Goben ve Breslav, I. Dünya Savaşı sırasında Almanya’ya ait iki savaş gemisiydi. 1914 yılında, bu gemiler, Osmanlı İmparatorluğu’na katılan Almanya’nın müttefiki olarak Rusya’nın kara sularına saldırmak amacıyla Karadeniz’de faaliyet gösterdi. Özellikle Goben, Rus limanlarını ve deniz kuvvetlerini hedef almıştı. 1914’te Odessa, Sevastopol ve Novorossiysk gibi Rus limanlarına saldırılar düzenlendi.

Breslav gemisi ise, Göben ile birlikte hareket ederek, aynı bölgelerde Rus hedeflerini bombalamıştır. Bu saldırılar, Rusya’nın deniz kuvvetlerinin zayıflatılmasına yönelik bir stratejinin parçasıydı.