Nefrotik sendrom, böbreklerdeki glomerüllerin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Glomerüller, kanı süzerek atıkları uzaklaştıran ve protein gibi önemli maddelerin idrara geçişini önleyen böbrek yapılarıdır. Nefrotik sendrom, bu bariyerin bozulmasıyla büyük miktarda proteinin idrara kaybedilmesine yol açar. Bunun sonucunda belirgin ödem, hipoalbüminemi (düşük albümin seviyesi) ve hiperlipidemi (kan yağlarında artış) gibi semptomlar görülür.
Nedenleri
Nefrotik sendromun nedenleri genellikle iki ana kategoriye ayrılır:
1. Birincil (Primer) Glomerüler Hastalıklar
Böbreklerin doğrudan etkilenmesiyle oluşur. Örnekler:
- Minimal değişiklik hastalığı: Çocuklarda en sık görülen neden.
- Fokal segmental glomerüloskleroz (FSGS): Glomerüllerde skar oluşumuna neden olur.
- Membranöz nefropati: Glomerül duvarında kalınlaşmaya yol açar.
2. İkincil (Sekonder) Glomerüler Hastalıklar
Başka bir hastalığın böbrekleri etkilemesi sonucu oluşur. Örnekler:
- Diyabetik nefropati: Diyabetin böbrek komplikasyonu.
- Lupus nefriti: Sistemik lupus eritematozusun (SLE) böbreklere etkisi.
- Amiloidoz: Protein birikimi nedeniyle glomerül hasarı.
- Enfeksiyonlar: Hepatit B, hepatit C, HIV gibi enfeksiyonlar.
- İlaçlar ve toksinler: NSAID’ler, altın bileşikleri gibi ilaçlar.
- Kanserler: Lenfomalar, multipl miyelom gibi maligniteler.
Risk Faktörleri
- Genetik yatkınlık
- Kronik hastalıklar (ör. diyabet, lupus)
- Enfeksiyonlar
- Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı
Belirtiler
- Şiddetli ödem (genellikle göz çevresinde, bacaklarda ve karında)
- Köpüklü idrar (idrarda protein kaybı nedeniyle)
- Yorgunluk
- Kilo artışı (ödem nedeniyle)
- Hipertansiyon
Nefrotik sendrom tanısı kan testleri, idrar testleri ve bazen böbrek biyopsisiyle konur. Tedavi genellikle altta yatan nedenin yönetilmesine, ödemin kontrolüne ve protein kaybının azaltılmasına yöneliktir.